1. Josef Winkler (39 βαθμοί) ΝΕΟ
„“Η τύχη είναι ένας άγγελος με σοβαρό πρόσωπο,” Suhrkamp
Από τις λογοτεχνικές του αρχές, ο Josef Winkler ασχολήθηκε με την αγροτική του καταγωγή και την αφωνία στην κοινότητα του χωριού. Τα έργα του 73χρονου βραβευμένου με το βραβείο Büchner αφηγούνται την πατρίδα του στην Καρίνθια στη σκιά του ναζιστικού παρελθόντος, που χαρακτηρίζεται από πανταχού παρόντα καθολικισμό και βίαιες, πατριαρχικές δομές. Το νέο του μυθιστόρημα διαδραματίζεται στο χωριό καταγωγής του Winkler, το Kamering in the Drautal. Στο «Η ευτυχία είναι ένας άγγελος με σοβαρό πρόσωπο», γράφει ο Winkler για την αδελφή του Μαρία, η οποία στεγαζόταν σε ψυχιατρικό οίκο ευγηρίας τα τελευταία χρόνια της ζωής της. Για άλλη μια φορά ο Winkler δείχνει πόσο υπαρξιακή είναι η γραφή για εκείνον, καθώς θέλει να τη χρησιμοποιήσει για να προστατεύσει την αδερφή του από το να ξεχαστεί. Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, το μυθιστόρημα αφορά επίσης μια αλλαγή ρόλων: από τη μεγαλύτερη αδερφή, που κάποτε φρόντιζε τον αφηγητή πρώτου προσώπου, γνωστό ως “Seppl”, που είναι πέντε χρόνια νεότερος, μέχρι τον Josef, που φροντίζει την ψυχικά βασανισμένη αδερφή του, η οποία έχει σημαδευτεί από πολλές απόπειρες αυτοκτονίας. Λέγεται αποσπασματικά, «Η ευτυχία είναι ένας άγγελος με σοβαρό πρόσωπο» μαρτυρεί τη βαθιά σύνδεση του Josef Winkler με την αποθανούσα αδελφή του.
2. Birgit Birnbacher (37 βαθμοί) ΝΕΟ
„Θέλουν να μας πουν, Zsolnay
Για την Birgit Birnbacher, η λογοτεχνία δεν είναι κοινωνικό έργο, και όμως το ενδιαφέρον της για την κοινωνική ανισότητα γίνεται αισθητό σε κάθε έργο της. Η κοινωνιολόγος, γεννημένη στο Σάλτσμπουργκ το 1985, θεωρείται μια από τις σημαντικότερες φωνές της αυστριακής λογοτεχνίας. Το νέο, τέταρτο μυθιστόρημα του νικητή του βραβείου Bachmann επικεντρώνεται σε ένα εννιάχρονο αγόρι με νευροβιολογική διαταραχή. Το «θέλεις να μας πεις» οδηγεί στο μυαλό ενός νεαρού αγοριού με ΔΕΠΥ, του οποίου η μητέρα ανήκει επίσης στο νευροαποκλίνον φάσμα. Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας συζητείται συχνά, ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά όσοι επηρεάζονται εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολλές προκαταλήψεις. Η Μπίρνμπαχερ κάνει τον έντονο συναισθηματικό κόσμο της νεαρής πρωταγωνίστριας της συγκινητικά κατανοητό και μιλά για το πώς η κοινωνία αντιμετωπίζει τους ανθρώπους που δεν συμμορφώνονται με μια υποτιθέμενη νόρμα.
3. Robert Menasse (34 βαθμοί)
«Η απόφαση της ζωής», Σούρκαμπ
Τα τελευταία χρόνια, ο Robert Menasse έχει αποκτήσει την ιδιότητα του χρονικογράφου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει αποδείξει με βραβευμένα μυθιστορήματα όπως το «The Capital» ότι η γραφειοκρατική ζούγκλα των Βρυξελλών έχει μεγάλες λογοτεχνικές δυνατότητες. Με το «The Life Decision», πρόσθεσε ένα ακόμη έργο στον ευρωπαϊκό του αφηγηματικό κόσμο. Ο ήρωας του κειμένου του Menasse, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως νουβέλα, είναι ο Franz Fiala, ένας μακροχρόνιος αξιωματούχος της ΕΕ, ο οποίος διασπάται εσωτερικά από θεσμικό πραγματισμό και γυρίζει την πλάτη του στις Βρυξέλλες για να επιστρέψει στη γενέτειρά του, τη Βιέννη. Εδώ ο Φραντς Φιάλα φροντίζει τη γριά μητέρα του, που θέλει να δει μέσα του την πρόοδο που της αρνήθηκαν. Μια διάγνωση καρκίνου κλονίζει ολόκληρη τη δομή: ο Φιάλα προσπαθεί να αναβάλει τον θάνατο του για να επιβιώσει από τη μητέρα του και να της γλιτώσει από τον πόνο του θανάτου του. Το «The Life Decision» συνδέει έξυπνα μια προσωπική τραγωδία με την πολιτική πραγματικότητα της ΕΕ – και εμφανίζεται σε μια στιγμή που η Ευρώπη αντιμετωπίζει υπαρξιακές προκλήσεις.
4η ex aequo: Laura Freudenthaler (25 βαθμοί)
«Ίρις», νέος και νέος
Από το ντεμπούτο της «The Skull of Madeleine» (2014), η Laura Freudenthaler είναι μια από τις πιο γνωστές συγγραφείς στις γερμανόφωνες χώρες. Ο 42χρονος συγγραφέας, ο οποίος κατάγεται από το Σάλτσμπουργκ και τώρα ζει και γράφει στη Βιέννη, έχει λάβει πλέον πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων και το βραβείο Anton Wildgans. Το νέο σας μυθιστόρημα «Ίρις» είναι μια εξέταση του ζητήματος του πώς να αφηγηθεί κανείς την ιστορία ενός ταλαιπωρημένου από την κρίση παρόντος με λογοτεχνικό, έγκυρο τρόπο. Ο κύριος χαρακτήρας του τίτλου είναι συγγραφέας. Ζει μια επισφαλή και ασταθή ζωή στην οποία οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι ταυτόχρονα αντανάκλαση και ελπίδα της εποχής που ζει. Αντιμετωπίζει τα πανταχού παρόντα σημάδια φθοράς με αφήγηση: μια σύγχρονη Σεχεραζάντα. ΕΝΑ
Μάθετε περισσότερα για τον ήχο ORF
4. ex aequo: Norbert Gstrein
«Στο πρώτο φως», Χάνσερ
Ο συγγραφέας Norbert Gstrein, που γεννήθηκε στο Τιρόλο και ζει στο Αμβούργο, είναι ένας από τους σημαντικότερους αφηγητές του γερμανόφωνου κόσμου σήμερα. Στο νέο του μυθιστόρημα «In the First Light», που διαδραματίζεται στο Salzkammergut, κάνει μια αναδρομή στον 20ο αιώνα: στους δύο παγκόσμιους πολέμους, ιδωμένοι από κοντά και από απόσταση, στο περιβάλλον των τραυματιών, των μαρτύρων και των δραστών. Ο κύριος χαρακτήρας στο μυθιστόρημα του Norbert Gstrein είναι ο Adrian, ο οποίος ξυλοκοπείται βίαια ακατάλληλος για πόλεμο από τον ίδιο του τον πατέρα, κάτι που τον τραβάει για πάντα. Στο Salzkammergut, ο Adrian βοηθά σε μια βίλα που στεγάζει όσους τραυματίστηκαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο – παραμορφωμένα σώματα, χαμένα πρόσωπα—Και έτσι γίνεται μάρτυρας του τι κάνει ο πόλεμος στους ανθρώπους. Αργότερα γίνεται καθηγητής ιστορίας, κάποιος που δεν γνωρίζει ποτέ τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στην τάξη, όπως λέει το βιβλίο. Ο κύριος χαρακτήρας του Gstrein είναι ένας οπαδός: ενημερωμένος από νωρίς για τα εγκλήματα πολέμου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ανατολή, επιλέγει ακόμα να παραμείνει σιωπηλός. Η αντίσταση παραμένει ξένη γι’ αυτόν.
Μάθετε περισσότερα στο ORF.at
4. ex aequo: Verena Stauffer (25 βαθμοί) ΝΕΟ
„Strahl“, Frankfurter Verlagsanstalt
Με το “Kiki Beach”, μια συλλογή ποιημάτων αγάπης, η Verena Stauffer έφτασε στην πρώτη θέση στη λίστα των καλύτερων του ORF τον Ιούνιο του 2025 και βρέθηκε στη σύντομη λίστα για το Αυστριακό Βραβείο Βιβλίου. Το νέο μυθιστόρημα του ποιητή, συγγραφέα και δοκιμιογράφου, που γεννήθηκε στο Kirchdorf an der Krems στην Άνω Αυστρία το 1978, είναι επίσης για τις σχέσεις. Το «Rays» είναι για μια Βιεννέζα ζωγράφο που βρίσκεται σε δημιουργική κρίση μετά από έναν χωρισμό. Η πρωταγωνίστρια γνωρίζει τέσσερις άντρες με τους οποίους συνάπτει σχέσεις, αν και ο καθένας από αυτούς εμφανίζει συμπεριφορά επικίνδυνη για τον εαυτό του. Το κείμενο του Stauffer μιλάει για τοξικές σχέσεις, οδηγεί μέσω Βιέννης στη Νέα Υόρκη στο Ιράν και διαπραγματεύεται διαπροσωπικά, καθώς και πολιτικά και θρησκευτικά ζητήματα. Είναι άλλο ένα κείμενο με το οποίο η Stauffer αποδεικνύεται πολύπλευρη συγγραφέας, όπως έχει κάνει με τις προηγούμενες δημοσιεύσεις της – με το ντεμπούτο της μυθιστόρημα, το ιστορικό μυθιστόρημα «Orchis» (2018), ή με το «Closed Society» (2021), ένα κείμενο σχεδιασμένο ως ημερολόγιο και λογοτεχνικό σύγχρονο ντοκουμέντο της πανδημίας του κορωνοϊού.
7. Siri Hustvedt (19 Πόντοι) NEU
„Ιστορίες φαντασμάτων, Rowohlt
Μετάφραση: Uli Aumüller, Grete Osterwald
Η Siri Hustvedt και ο Paul Auster μοιράστηκαν 43 χρόνια μαζί. Στο «Ghost Stories», η Αμερικανίδα συγγραφέας περιγράφει τη σχέση της με τον καλτ συγγραφέα, ο οποίος πέθανε το 2024, και γράφει για το πώς μπορεί να είναι δυνατή η ζωή μετά την απώλεια του ατόμου που αγαπούσε. Οι πινελιές, οι ιδέες και το χιούμορ της Auster είναι πλέον μέρος της, γράφει ο Hustvedt. Θα ζούσε μέσα της με τη μορφή χειρονομιών, ανέκδοτων και αντιλήψεων – και την ίδια στιγμή η ίδια οδηγήθηκε στον τάφο από τον Όστερ μέσα από τα λόγια, τα βιβλία και το χιούμορ της. Η συγγραφέας, η οποία γεννήθηκε στη Μινεσότα το 1955, πέτυχε τη διεθνή της ανακάλυψη με το μυθιστόρημά της “What I Loved” (2003). Η Hustvedt έφτασε σε όλες τις λίστες των μπεστ σέλερ με τα κείμενά της, είναι μια από τις σημαντικότερες φωνές της σύγχρονης αμερικανικής λογοτεχνίας και είναι μια διακεκριμένη δοκιμιογράφος. Το «Ghost Stories» είναι μια συγκινητική και βαθιά στοργική εικόνα της κοινής ζωής του θρυλικού ζευγαριού συγγραφέων της Νέας Υόρκης.
8. ex aequo: Slobodan Å najder (15 βαθμοί) ΝΕΟ
„Άγγελος της Εξαφάνισης, Zsolnay
Συγγραφείς: Matthias Jacob, Rebekka Zeinzinger
Ένα πολυκατοικία στο Ζάγκρεμπ είναι το σκηνικό και ο ασυνήθιστος αφηγητής στο νέο μυθιστόρημα του Slobodan Å Najder. Η δράση του «Άγγελου της Εξαφάνισης» ξεκινά το 1941, στην αρχή της γερμανικής κατοχής. Χρησιμοποιώντας τους πρωταγωνιστές του, τους κατοίκους του πολυώροφου σπιτιού, ο Å najder περιγράφει την ιστορία της βίας στον 20ο αιώνα, από την εποχή των Ναζί έως την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας, και την επεκτείνει μέχρι σήμερα. Ο διάσημος Κροάτης θεατρολόγος και συγγραφέας συνδέει την ιστορία με τις τύχες μεμονωμένων Σέρβων, Κροατών, Ουστάσα, κομμουνιστών, θυμάτων και δραστών. Με το “Angel of Disappearance”, ο Å Najder παρουσιάζει ένα εκτενές δράμα εποχής με πολλούς τρισδιάστατους χαρακτήρες. Γεννημένος στο Ζάγκρεμπ το 1948, ο Å Najder είναι διεθνώς γνωστός για το έργο του «Ο Κροάτης Φάουστ» και ήταν ο πρώτος Κροάτης θεατρικός συγγραφέας που παίχτηκε στο Burgtheater της Βιέννης. Στο μυθιστόρημά του «Repairing the World» (2019), έχει ήδη αφιερωθεί στα άκρα του 20ου αιώνα, επίσης από μια ασυνήθιστη οπτική: από εκείνη ενός αγέννητου παιδιού.
8. ex aequo: Yevgeniy Breyger (15 Punkte) NEU
„γεια σε κανέναν», Σούρκαμπ
Ο Yevgeniy Breyger βλέπει τα ποιήματα ως σύγχρονα ιστορικά ντοκουμέντα. Αυτό ήταν ήδη εμφανές στον πιο πρόσφατα δημοσιευμένο ποιητικό του τόμο. Έχει λάβει πολλά βραβεία για το «Peace without War» (2023), συμπεριλαμβανομένου του βραβείου Christine Lavant. Ο Breyger, γεννημένος στο Χάρκοβο το 1989, ήρθε στη Γερμανία σε ηλικία δέκα ετών. Σήμερα ζει στη Βιέννη, εργάζεται ως μεταφραστής και επιμελητής και διδάσκει στο Ινστιτούτο Γλωσσικών Τεχνών στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Τεχνών της Βιέννης. Με το νέο του βιβλίο παρουσιάζει ένα σουρεαλιστικό οδικό ταξίδι από την Αυστρία στη Γερμανία με τη μορφή ενός μεγάλου ποιήματος σε δεκατέσσερα μέρη. Το «Hello nobody» διαβάζεται φανταστικά κατά καιρούς, σχεδόν μεθυστικά και πολύ πολιτικά. Σε αυτό εμφανίζεται ο Γκρέγκορ Γκίσι, όπως και ο Φρίντριχ Μαρτς και η Αλίκη Βάιντελ. Χρησιμοποιώντας καθομιλουμένη γλώσσα και ομοιοκαταληξία τετράστιχα, ο Breyger παρουσιάζει μια πολιτική σάτιρα σε περιόδους πολλαπλών πηγών πολέμου.
10. Antonio Lobo Antunes (14 Πόντοι) NEU
„Λεξικό της γλώσσας των λουλουδιών, Luchterhand
Μετάφραση: Maralde Meyer-Minnemann
Φωνή, χρονικογράφος και σημαντικότερος σύγχρονος συγγραφέας στην Πορτογαλία – και: αιώνιος υποψήφιος για το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Έτσι θα θυμόμαστε τον πρόσφατα εκλιπόντα António Lobo Antunes, γεννημένο στη Λισαβόνα το 1942. Η λογοτεχνική του κληρονομιά περιλαμβάνει 31 μυθιστορήματα που έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 30 γλώσσες. Ως γιος του Από την ανώτερη μεσαία τάξη του, ο εκπαιδευμένος γιατρός και ψυχίατρος αφοσιώθηκε στη συγγραφή μόλις σε ηλικία 39 ετών. Τα μυθιστορήματά του παρέχουν πληροφορίες για την πορτογαλική κοινωνία, κυρίως τις ζωές των απλών ανθρώπων, και συχνά εργάζεται κινηματογραφικά, με αναδρομές στο παρελθόν. Διασταυρώνεται και πηδάει στο χρόνο, ποιητικά συμπυκνωμένα και πολυφωνικά. Αυτό συμβαίνει και στο τελευταίο του μυθιστόρημα: «Λεξικό της γλώσσας των λουλουδιών» του Júlio Melo Fogaça. Περισσότεροι από 20 σύντροφοι θυμούνται τον σχεδόν ξεχασμένο κομμουνιστή ακτιβιστή που βρισκόταν στη φυλακή υπό το καθεστώς Σαλαζάρ, ο Αντόνιο Λόμπο Αντούνες πέθανε στη Λισαβόνα στις αρχές Μαρτίου σε ηλικία 83 ετών.
ΕΝΑ
