Μερικές φορές ένας Έλληνας της διασποράς, τουλάχιστον αυτός, κοιτάζει τη χώρα γέννησής του και απελπίζεται. Ενώ η Ελλάδα έχει κάνει πολλά βήματα από την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, μας υπενθυμίζεται συχνά ότι από πολλές απόψεις ζούμε ακόμα στη δεκαετία του 1840, όταν η διαφθορά καθιερώθηκε «επίσημα» από τον τότε πρωθυπουργό Ιωάννη Κωλέττη.
Το 1981 (λίγο αφότου έφυγα από την Ελλάδα για τις ΗΠΑ) το σοσιαλιστικό κόμμα ΠΑΣΟΚ, υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου κέρδισε τις εκλογές με εντολή να επιφέρει την αλλαγή. Το ΠΑΣΟΚ όντως προσπάθησε να αποφέρει οικονομικά οφέλη στα κατώτερα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας και είχε πολλές επιτυχίες. Δυστυχώς, όσο περνούσε ο καιρός έγινε σαφές ότι το κόμμα δεν εξάλειψε τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση διένειμε χάρες στους ψηφοφόρους του. Το 1996 το ΠΑΣΟΚ είχε νέο αρχηγό, τον Κώστα Σημίτη, ο οποίος υποσχέθηκε εκσυγχρονισμό. Αυτό το έκανε αλλά ταυτόχρονα η δημόσια διαφθορά συνεχίστηκε και σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασε ακόμη και σε νέα ύψη.
Το 2015 το αριστερό κόμμα ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές και ο νέος πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, έφερε πολλούς νέους ανθρώπους στην κυβέρνηση. Ήταν, όπως κι εκείνος, ανέγγιχτοι από τις αμαρτίες των παλαιού τύπου πολιτικών, αλλά στο τέλος της ημέρας προσπάθησαν κι αυτοί να καταλάβουν τον κρατικό μηχανισμό προς όφελός τους.
Από το 2019 στην εξουσία βρίσκεται το κεντροδεξιό κόμμα της Νέας Δημοκρατίας υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Κέρδισε άλλες εκλογές το 2023 και οι δημοσκοπήσεις τους δείχνουν ότι προηγούνται στις επόμενες εκλογές που ήταν προγραμματισμένες για το 2027. Ο Μητσοτάκης εμφανίστηκε στην πολιτική σκηνή ως άνθρωπος που αναζητούσε την αλλαγή. Σίγουρα προέρχεται από μια οικογένεια με μεγάλη παράδοση στην ελληνική πολιτική σκηνή, αλλά απέσπασε θετικά σχόλια με τη χαμηλών τόνων προσέγγισή του στη δουλειά του, την ειλικρίνειά του και τις ικανότητές του. Η κυβέρνηση της ΝΔ αντιμετώπισε ορισμένες σοβαρές προκλήσεις και συμπεριφέρθηκε καλά. Μια προσπάθεια της Τουρκίας να στείλει χιλιάδες μετανάστες στην Ελλάδα ελέγχθηκε το 2020 και η απειλή του Covid αντιμετωπίστηκε όπως θα περίμενε κανείς. Η άμυνα της χώρας έλαβε ώθηση και το διεθνές της προφίλ αυξήθηκε κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου Ισραήλ/ΗΠΑ-Ιράν. Αλλά τώρα το κόμμα πρόκειται να αρπάξει την ήττα από τα σαγόνια της νίκης.Â
Πριν από λίγο καιρό οι αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκάλυψαν μια τεράστια υπόθεση διαφθοράς. Η ελληνική οργάνωση που ήταν επιφορτισμένη με τη διανομή επιδοτήσεων στη γεωργία το έκανε δίνοντας χρήματα σε αγρότες με χιλιάδες πλασματικά ελαιόδεντρα και δεκάδες χιλιάδες ανύπαρκτα πρόβατα. Το σκάνδαλο βρισκόταν στο πίσω μέρος για λίγο, αλλά νέες κατηγορίες από τις αρχές της ΕΕ εναντίον περισσότερων από δώδεκα βουλευτών και υπουργών της Νέας Δημοκρατίας έφεραν νέα προσοχή στο θέμα.
Είμαι, για άλλη μια φορά, απογοητευμένος από την ηγεσία της Ελλάδας. Ξανά και ξανά οι πολιτικοί διακηρύσσουν την αποφασιστικότητά τους για αλλαγή, νεωτερισμό, καλύτερη διακυβέρνηση και ξανά και ξανά αποτυγχάνουν. Ίσως τότε δεν φταίνε μόνο οι πολιτικοί. Σοσιαλιστές, αριστεροί, κεντροδεξιοί, όλοι υποκύπτουν στη διαφθορά και στον πελατειακό χαρακτήρα της ελληνικής πολιτικής. Στο τέλος της ημέρας, εμείς, οι Έλληνες πολίτες, θέλουμε να παρέμβει το κόμμα μας και να προσφέρει χάρες που δεν έχουμε δικαίωμα να περιμένουμε. Ίσως το ελληνικό πολιτικό σύστημα να μην έχει αλλάξει από τη δεκαετία του 1840 γιατί η ελληνική κοινωνία δεν έχει αλλάξει. Για να παραφράσω ένα γνωστό σχόλιο του Δημήτρη Κουτσούμπα, του σημερινού αρχηγού του ΚΚΕ, «Αυτοί είμαστε».
Ο John Mazis είναι καθηγητής ιστορίας στο Hamline University στο Saint Paul της Μινεσότα.
