Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Ελλάδας (ΚΥΣΕΑ) αποφάσισε τη Δευτέρα να αποσύρει τις μπαταρίες αεράμυνας Patriot που είχαν αναπτυχθεί στη βόρεια Ελλάδα και στο νησί της Κάρπαθου, στο πλαίσιο των απειλών από τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν.
Η αποστολή Patriot θεωρείται ολοκληρωμένη
Η αποστολή θεωρήθηκε ότι ολοκληρώθηκε όταν εκτιμήθηκε ότι η απειλή από την Τεχεράνη και τους περιφερειακούς συμμάχους της είχε υποχωρήσει. Οι μπαταρίες είχαν τοποθετηθεί στη βόρεια Ελλάδα για να υποστηρίξουν την αεράμυνα της Βουλγαρίας και στην Κάρπαθο για να προφυλαχθούν από πιθανές απειλές για τη ναυτική βάση του κόλπου της Σούδας στην Κρήτη. Η ανάπτυξή τους δεν είχε καμία σχέση με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Μετά την αποχώρηση από την Κάρπαθο, ένα ζευγάρι μαχητικών αεροσκαφών πρόκειται να τοποθετηθεί στο νησί ως μόνιμο μέτρο ασφαλείας. Αντίστοιχη διευθέτηση σχεδιάζεται και για την Κυπριακή Δημοκρατία, μετά την ολοκλήρωση της αποστολής που πραγματοποίησαν δύο ζεύγη F-16, τα οποία είχαν επίσης αναπτυχθεί ως απάντηση στην ιρανική απειλή.
Η αποχώρηση έγινε γνωστό από τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που εξασφάλισε το in.gr, η Άγκυρα εξέφρασε αντιρρήσεις εντός του ΝΑΤΟ για την ανάπτυξη μπαταριών Patriot τόσο στην Κάρπαθο όσο και στη Βόρεια Ελλάδα. Ωστόσο, οι ενστάσεις αυτές δεν έγιναν δεκτές, καθώς οι αποφάσεις είχαν ληφθεί στο πλαίσιο του σχεδιασμού συμμαχιών που θεωρούνταν ότι εξυπηρετούν συλλογικά συμφέροντα.
Στην Αθήνα, κάποιες φωνές υποστήριξαν ότι η απόφαση του ΚΥΣΕΑ να τερματίσει την αποστολή και να επιστρέψει τις μπαταρίες στη βάση ελήφθη εν μέρει ως απάντηση στις τουρκικές πιέσεις. Άλλοι το έχουν πλαισιώσει ως μια απαραίτητη πράξη εξισορρόπησης υπό το φως της επικείμενης νομοθεσίας της Τουρκίας για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Τόσο ο στρατός όσο και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχουν αρνηθεί κατηγορηματικά οποιαδήποτε τέτοια σχέση. Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές έχουν σημειώσει ότι η χρονική στιγμή της απόσυρσης θα μπορούσε να είχε κλιμακωθεί για να αποφευχθεί οποιαδήποτε αντιληπτή σχέση στα μέσα ενημέρωσης μεταξύ της αποχώρησης και του νομοσχεδίου «Blue Homeland», ώστε να μην δημιουργηθεί λανθασμένη εντύπωση.
Γερμανοί πατριώτες κατευθύνθηκαν στην Τουρκία υπό το ΝΑΤΟ
Εν τω μεταξύ, η Γερμανία ανακοίνωσε ότι θα αναπτύξει μια μπαταρία Patriot μαζί με περίπου 150 στρατιώτες στην Τουρκία ως μέρος μιας αποστολής του ΝΑΤΟ, με στόχο την ενίσχυση της νοτιοανατολικής πλευράς της συμμαχίας. Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Daily Sabah, οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις σχεδιάζουν να σχηματίσουν μια «δύναμη κρούσης» που θα λειτουργεί σε στενό συντονισμό με τις τουρκικές δυνάμεις υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ. Η γερμανική ανάπτυξη αναμένεται να ξεκινήσει στα τέλη Ιουνίου και να διαρκέσει έως τον Σεπτέμβριο του 2026, αντικαθιστώντας την αμερικανική μονάδα που βρίσκεται επί του παρόντος σε τουρκικό έδαφος. Το Βερολίνο έδωσε έμφαση στην τριμερή συνεργασία μεταξύ Γερμανίας, Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Όλα όσα φαίνονται μέσα από τον φακό «Μπλε Πατρίδα».
Στην Ελλάδα, όλες αυτές οι εξελίξεις ερμηνεύονται υπό τη σκιά του εκκρεμούς νομοσχεδίου της Τουρκίας «Γαλάζια Πατρίδα». Κανείς δεν γνωρίζει ακόμη πώς θα διατυπωθεί η νομοθεσία, αλλά ευρέως αναμένεται να κλιμακώσει την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Τουρκικές πηγές ανέφεραν στο in.gr ότι οι διαρροές στον τουρκικό Τύπο σχετικά με το περιεχόμενο του νομοσχεδίου είναι υπερβολικές και ότι το τελικό κείμενο δεν θα περιλαμβάνει χάρτες ή συντεταγμένες. Η Τουρκία έχει ήδη κοινοποιήσει τις εδαφικές της διεκδικήσεις με επίσημες επιστολές στα Ηνωμένα Έθνη.
Το βασικό ερώτημα που παραμένει είναι πόσο μακριά θα προχωρήσει η Άγκυρα στην προσπάθειά της να ενσωματώσει σε ένα νόμο-πλαίσιο αυτό που τουρκικές πηγές περιγράφουν ως «βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας» στην εθνική νομοθεσία και εάν η συγκεκριμένη γλώσσα που θα επιλεγεί θα προκαλέσει την Αθήνα και θα πυροδοτήσει νέα κρίση στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και η Υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου δήλωσαν αμφότεροι ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να κάνει επίσημες κρίσεις μέχρι να δει το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου, σημειώνοντας ότι η ακριβής γλώσσα που χρησιμοποιείται θα είναι κρίσιμη για τον προσδιορισμό των πραγματικών προθέσεων της Τουρκίας.
Δένδιας: Η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την αρχιτεκτονική της ασφάλειας ως αγορά
Ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε έμμεσα στο θέμα της τουρκικής πίεσης την Τρίτη στο Europa-Forum Wachau ’26 στην αυστριακή πόλη Krems, όπου μίλησε για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Περιγράφοντας το στρατηγικό περιβάλλον της Ελλάδας, είπε ότι η χώρα λειτουργεί στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, στη διασταύρωση της Ανατολικής Μεσογείου, του Αιγαίου και των Βαλκανίων, και αντιμετωπίζει «απειλές που είναι συνεχείς και εξελισσόμενες», συμπεριλαμβανομένου του αναθεωρητισμού, της εκμετάλλευσης της μεταναστευτικής αμφισβήτησης και των κατοίκων της. «Αυτά δεν είναι θεωρητικά θέματα που συζητούνται σε φόρουμ», είπε. “Είναι καθημερινές πραγματικότητες.â€
Τόνισε ότι το άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης ΕΕ, που προβλέπει την αμοιβαία άμυνα μεταξύ των κρατών μελών, δεν μπορεί να παραμείνει αδρανές ή να ενεργοποιηθεί επιλεκτικά, προειδοποιώντας ότι η στρατηγική ασάφεια μπορεί να γίνει παράλυση σε στιγμές κρίσης. Κάλεσε για δομική αλληλεγγύη τώρα, αντί να την επιφυλάσσει μόνο για οξείες κρίσεις.
Ο Δένδιας στόχευσε επίσης τις προσπάθειες τρίτων να εκμεταλλευτούν το άνοιγμα της Ευρώπης και έμμεσα αναφέρθηκε στην προσπάθεια της Τουρκίας να συμπεριληφθεί στο ταμείο άμυνας SAFE της ΕΕ: «Αυτό που μπορεί να ξεκινήσει ως μορφή συνεργασίας μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να γίνει εξάρτηση και αν αφεθεί ανεξέλεγκτη, η εξάρτηση γίνεται μόχλευση. Το έχουμε δει αυτό στον ενεργειακό τομέα.» Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την αρχιτεκτονική ασφαλείας της απλώς ως μια αγορά. Η στρατηγική σκοπιμότητα και το οικονομικό όφελος δεν πρέπει να υπερισχύουν των αρχών μας.â€
