Στις 24 και 25 Μαρτίου, το Πανεπιστήμιο της Λωρραίνης φιλοξένησε ένα διεθνές συνέδριο αφιερωμένο στη διεθνοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της έρευνας. Συγκεντρώνοντας ερευνητές και ιδρύματα από διάφορες περιοχές του κόσμου, αυτή η εκδήλωση κατέστησε δυνατή την ανάλυση της σύγχρονης δυναμικής της φοιτητικής και επιστημονικής κινητικότητας μέσω μιας συγκριτικής προσέγγισης μεταξύ της Γαλλίας, της Ιαπωνίας, του Μαρόκου και των χωρών του ASEAN.
Ένα διεθνές συνέδριο για την επανεξέταση της δυναμικής της κινητικότητας
Αυτό το διεθνές συνέδριο στοχεύει να επανεξετάσει το ζήτημα της διεθνοποίησης των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σχέση με αυτό της διεθνούς φοιτητικής και επιστημονικής κινητικότητας που βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο των κρατικών ζητημάτων και των νέων προβλημάτων. Σε ένα ολοένα και πιο παγκοσμιοποιημένο πλαίσιο, η διεθνής κινητικότητα εντός και εκτός έχει αναπτυχθεί σημαντικά και σήμερα καταλαμβάνει ολοένα και πιο σημαντική θέση στα συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και έρευνας σε όλο τον κόσμο. Περισσότερο από σύσταση, έχει καταστεί υποχρέωση που υποστηρίζεται από εθνικές, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες αρχές.
Μια εκδήλωση αγκυροβολημένη σε μακροχρόνιες ερευνητικές εργασίες
Συνέδριο που διοργάνωσε η Yamina Bettahar, επίτιμη λέκτορας κοινωνιολογίας και ιστορίας της επιστήμης και τακτικό μέλος των Αρχείων του Henri Poincaré (UMR 7117 του CNRS) στις εγκαταστάσεις της προεδρίας του Πανεπιστημίου της Λωρραίνης (24 Μαρτίου), στη συνέχεια στη διεθνή αίθουσα του κτιρίου Libération του Πανεπιστημίου του Henri, της Lorraine (Μάρτιος 2). Poincaré Archives Laboratory, το CNRS και το Maison des Sciences de l’Homme et des Humanités Lorraine.
Αυτό το διεθνές συνέδριο αποτελεί μέρος της επέκτασης και εμβάθυνσης του έργου που η Yamina Bettahar πραγματοποιεί εδώ και αρκετά χρόνια στο εργαστήριο Poincaré Archives, γύρω από τα ζητήματα της διεθνοποίησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της επιστημονικής έρευνας στη Γαλλία (ESR) σε σχέση με αυτά της ελκυστικότητας, της κινητικότητας και της διεθνούς κυκλοφορίας φοιτητών και ερευνητών, σε μια κοινωνικο-ιστορική και διεθνή προοπτική. Αυτή η εργασία οδήγησε σε προηγούμενα ερευνητικά προγράμματα και δημοσιεύσεις που υποστηρίχθηκαν οικονομικά από το Πανεπιστήμιο της Λωρραίνης, τα Αρχεία Henri Poincaré, το Maison des Sciences de l’Homme et des Humanités Lorraine, το Métropole du Grand Nancy και την Grande Région.
Διεθνείς και διεπιστημονικές επιστημονικές ανταλλαγές
Σε ένα όλο και πιο παγκοσμιοποιημένο πλαίσιο και υπό το πρίσμα νέων δεικτών (Campus France, 2024), της δυναμικής που επικρατεί τα τελευταία χρόνια και των νέων τάσεων που χαρακτηρίζουν τις ροές κινητικότητας φοιτητών και επιστημονικών, αυτό το συνέδριο συγκέντρωσε διεπιστημονικούς ερευνητές (στην ιστορία, το δίκαιο, την κοινωνιολογία, τις πολιτικές επιστήμες, την οικονομία της εκπαίδευσης, την αρχιτεκτονική και την ανθρωπολογία) αλλά και από ιαπωνικές επιστήμες πανεπιστήμια (Tohoku-στρατηγικός εταίρος του Πανεπιστημίου της Λωρραίνης στο Κιότο-, Χιροσίμα, Τόκιο (με εκπροσώπηση των πανεπιστημίων Hitotsubashi και Keio), Μαροκινά (Πανεπιστήμιο της Καζαμπλάνκα) και ακαδημαϊκά και επιστημονικά ιδρύματα όπως η Διπλωματική Ακαδημία του Βιετνάμ, με έδρα το Ha Noi.
Οι εν λόγω πολιτικές ελκυστικότητας και εθνικές στρατηγικές
Από τη γαλλική πλευρά, οι πολιτικοί ηγέτες που είναι υπεύθυνοι για αυτά τα ζητήματα κινητικότητας προσπαθούν να προωθήσουν, εδώ και αρκετά χρόνια, μια καινοτόμο πολιτική βασισμένη σε νέους μηχανισμούς, προκειμένου να προωθήσουν μεγαλύτερη διεθνή ελκυστικότητα (Campus France, Welcome to France Program, πρόγραμμα καλωσορίσματος ταλέντων, το ζήτημα των τελών εγγραφής, η ίδρυση μεταπτυχιακών μαθημάτων στα αγγλικά). Επίσης, ήταν ενδιαφέρον, ως ειδικοί σε αυτά τα ερωτήματα, να συγκρίνουμε τα πλαίσιά μας, τις εθνικές μας ιδιαιτερότητες, τα προβλήματά μας, τις προσεγγίσεις μας, προκειμένου να μπορέσουμε να υποστηρίξουμε καλύτερα τις κρατικές πολιτικές και τα εποπτικά υπουργεία μας στη λήψη αποφάσεων και στη διαχείριση αυτών των ζητημάτων με σημαντικά διακυβεύματα για τις χώρες μας.
Θέματα στο επίκεντρο των σύγχρονων επιστημονικών συζητήσεων
Ο στόχος του συνεδρίου που διοργανώθηκε στις 24 και 25 Μαρτίου επέτρεψε την επανεξέταση του ζητήματος της διεθνοποίησης των διεθνών συστημάτων ESR, ζητημάτων ελκυστικότητας, κινητικότητας και κυκλοφορίας ξένων φοιτητών και επιστημόνων και παρουσίαση πρόσφατων ερευνητικών αποτελεσμάτων, υπό το πρίσμα νέων γεωπολιτικών ζητημάτων και νέων προβλημάτων. Μεταξύ των τομέων που εξετάστηκαν από τους συμμετέχοντες, πρέπει να σημειωθεί:
Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου συζητήθηκαν διάφορες πτυχές αυτών των ερωτημάτων, όπως:
-Οι γνωσιολογικές και παραδειγματικές πτυχές που προέκυψαν από τη διεθνοποίηση του ΕΣΡ και της κινητικότητας.
-Εθνικά πλαίσια και οι κοινωνικοϊστορικές, οικονομικές, πολιτικές και πολιτιστικές ιδιαιτερότητές τους.
-Εθνικές πολιτικές και στρατηγικές που εφαρμόζει καθεμία από τις δύο χώρες για την προώθηση της διεθνούς κινητικότητας
-Η παρουσίαση και ανάλυση των στατιστικών που παράγονται και ενημερώνονται τακτικά από το Campus France.
-την καινοτόμο περίπτωση του Πανεπιστημίου της Λωρραίνης με το παράδειγμα της επιτροπής κρίσης που συστάθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, που στη συνέχεια μεταμορφώθηκε για την υποδοχή προσφύγων φοιτητών και ερευνητών (Ουκρανία Μέση Ανατολή) και η οποία κατέστησε δυνατή τη συνέχιση της συνεργασίας και υποδοχής φοιτητών και ερευνητών με χώρες σε πόλεμο παρά τα δύσκολα γεωπολιτικά πλαίσια.
-Βάζοντας σε προοπτική την προσέγγιση που βασίζεται στις ικανότητες (APC) στην Ιαπωνία με τη μετάβαση μεταξύ γυμνασίου και πανεπιστημίου, σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από την αυξανόμενη διεθνοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και την κινητικότητα των φοιτητών.
-Η εκπαιδευτική συν-κατασκευή ενός κοινού γαλλόφωνου μεταπτυχιακού διπλώματος (Γαλλία-Βιετνάμ), ισορροπημένη, η ενίσχυση των τοπικών ικανοτήτων ως προσπάθειες υπέρβασης των ασύμμετρων σχέσεων που κληρονομήθηκαν από την περίοδο της αποικιοκρατίας. ο ρόλος και η θέση της Γαλλοφωνίας σε ένα πλαίσιο πολυπόλωσης της γνώσης και γλωσσικής ηγεμονίας της αγγλικής γλώσσας.
-Οι αλλαγές που έχουν επέλθει τα τελευταία χρόνια στις πολιτικές διεθνοποίησης της επιστημονικής έρευνας, όσον αφορά την κυκλοφορία διδακτορικών φοιτητών και διεθνών ιατρών, μέσω των αποτελεσμάτων περιπτωσιολογικών μελετών που πραγματοποιήθηκαν στην Ιαπωνία.
-Η ανάδυση και ανάπτυξη νέων περιφερειακών κέντρων έλξης όπως τα «Hubs», κατά το παράδειγμα της Μαλαισίας.
-τις προκλήσεις της απασχολησιμότητας των διεθνών πτυχιούχων στην Ιαπωνία σε σχέση με ένα πλαίσιο έλλειψης εργατικού δυναμικού και γήρανσης του πληθυσμού στη χώρα αυτή, μέσω της ανάπτυξης μιας πολιτικής που ευνοεί την υποδοχή αλλοδαπών φοιτητών και την ένταξή τους στην αγορά εργασίας στην Ιαπωνία.
-Η κινητικότητα των Μαροκινών διδακτορικών φοιτητών στην Ιαπωνία, που εξετάστηκε μέσω μιας έρευνας σχετικά με τις διαδρομές μετά τις σπουδές, τους λόγους επιλογής της Ιαπωνίας για σπουδές, τη λογική της μόνιμης εγκατάστασης, επιστροφής ή κινητικότητας σε άλλους χώρους και ταυτότητα και χωρικές ανασυνθέσεις σε ένα θέμα που είναι ακόμα ελάχιστα τεκμηριωμένο.
Το Πανεπιστήμιο της Λωρραίνης, ένας αφοσιωμένος παίκτης στη διεθνοποίηση
Έτσι, αυτό το συνέδριο μας έδωσε την ευκαιρία να προβληματιστούμε, να αμφισβητήσουμε και να αναλύσουμε συλλογικά αυτά τα θέματα που συνδέονται με τη διεθνοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τα κινήματα κινητικότητας εντός και εκτός, να τα αντιμετωπίσουμε με τα κύρια ζητήματα που συνδέονται με την παγκοσμιοποίηση και την κοινωνικοοικονομική, πολιτική και γεωπολιτική που διασχίζουν τις κοινωνίες μας εδώ και πολλές δεκαετίες. Η συλλογική ανάλυση κατέστησε δυνατό τον εντοπισμό βασικών διδαγμάτων για την επανεξέταση της διεθνοποίησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης: την ανάγκη για μια πιο ισορροπημένη συνοικοδόμηση της γνώσης, τη σημασία της ενίσχυσης των τοπικών ικανοτήτων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας, τις προκλήσεις της γαλλόφωνης πολυπόλωσης ενόψει του αγγλόφωνου ανταγωνισμού και την ανάδειξη άλλων παραγόντων ως περιφερειακών ακαδημαϊκών δυνάμεων. Αυτά τα μαθήματα θα οδηγήσουν στη διατύπωση συστάσεων για την ανάπτυξη μελλοντικής ακαδημαϊκής και επιστημονικής συνεργασίας σε ένα πλαίσιο εναρμόνισης των ανταλλαγών και οικολογικής μετάβασης που αμφισβητεί το παραδοσιακό κυκλοφοριακό παράδειγμα.
Ευρύτερα, αυτό το συνέδριο αποτελεί επίσης μέρος της στρατηγικής πολιτικής του Πανεπιστημίου της Λωρραίνης σε σχέση με τη διεθνή δράση, και της επικράτειας της Λωρραίνης που είναι ιστορικά αφιερωμένη στη μίξη και την εισερχόμενη και εξερχόμενη κινητικότητα. Αυτό προσφέρει ένα πλούσιο και σχετικό εφαλτήριο για τη μελέτη της διεθνούς κινητικότητας που λειτουργεί μεταξύ του UL και άλλων μερών του κόσμου, ιδιαίτερα στην Ιαπωνία (αδελφοποίηση της πόλης Nancy με εκείνη της Kanazawa που ξεκίνησε το 1973 και η οποία στη συνέχεια επιτρέπει σε φοιτητές από τις δύο πόλεις να επωφεληθούν από διαπανεπιστημιακά προγράμματα ανταλλαγών). Όπως ακριβώς μπορούμε να αναφέρουμε τη στρατηγική συνεργασία που συνδέει το Πανεπιστήμιο της Λωρραίνης με το Πανεπιστήμιο του Τοχόκου (με την παρουσία στο συνέδριο εκπροσώπου του Πανεπιστημίου του Τοχόκου (στρατηγικός εταίρος του Πανεπιστημίου της Λωρραίνης).
Ενίσχυση της συνεργασίας και των διεθνών ακαδημαϊκών δικτύων
Η παρουσία ακαδημαϊκών από τα πανεπιστήμια της Χιροσίμα, του Τόκιο και του Κιότο, αλλά και από τη Διπλωματική Ακαδημία του Βιετνάμ, θα μας επιτρέψει να ενισχύσουμε τις ακαδημαϊκές σχέσεις με άλλα πανεπιστήμια στην Ασία, να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο θεσμικών σχέσεων και επιστημονικών συνεργασιών και να γίνουμε παίκτες διεπαφής για να δημιουργήσουμε γέφυρες μεταξύ των ιδρυμάτων τους και του πανεπιστημίου μας.
Τέλος, αυτό το διεθνές συνέδριο θα έχει συμβάλει αφενός στην ενίσχυση της επιστημονικής προβολής και της διεθνούς επιρροής του πανεπιστημίου μας (φορείς υπεύθυνοι στρατηγικής και διεθνών σχέσεων, ερευνητικά εργαστήρια, στοιχεία) χάρη στα δίκτυα συνεργασίας σε αυτά τα ζητήματα με την Ιαπωνία, το Βιετνάμ…
