Ο François Demonet, ερευνητής νευρολόγος, ήταν καλεσμένος στο Itinéraires Découvertes για να μιλήσει για τις επιπτώσεις της ανάγνωσης και της μουσικής στον εγκέφαλο.
Ο εγκέφαλος αποτελεί το κέντρο ελέγχου του ανθρώπινου σώματος σε όλες τις καθημερινές ενέργειες. Κάθε μέρος του εγκεφάλου αντιστοιχεί σε καλά καθορισμένες ενέργειες. Λαμβάνει και στέλνει μηνύματα που μας επιτρέπουν να επικοινωνούμε με τον έξω κόσμο. Ο εγκέφαλος είναι ένα ποτισμένο, ενυδατωμένο ζωντανό ον. Η διέγερση διαφορετικών περιοχών έχει διαφορετική λειτουργία. Μπορούμε να τονώσουμε τομείς σε σχέση με άλλους.
Υπάρχουν δύο συστήματα: η προφορική γλώσσα (αυθόρμητη) και η γραπτή γλώσσα (γραφικά και όραμα). Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα στη γλώσσα. Ο εγκέφαλος δεν εμψυχώνει τις ίδιες περιοχές του εγκεφάλου ανάλογα με την καλλιέργεια. Διαφέρουν μεταξύ των Άγγλων και των Ιταλών, για παράδειγμα. Σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι δεν μπορούν να διαβάσουν ή να γράψουν. Η ανάγνωση δίνει μεταδοτικότητα, τη δυνατότητα, μέσω της ανάγνωσης, να σκεφτόμαστε και να αναστοχαζόμαστε. Αυτή είναι η βάση της ανάγνωσης. Το διάβασμα είναι πολύ σημαντικό και, παρά την ευκολία των κοινωνικών δικτύων, είναι απολύτως απαραίτητο οι νέοι να συνεχίσουν να διαβάζουν.
Υπάρχει μια αναλογία μεταξύ γλώσσας και μουσικής. Πρόκειται για 2 ομόλογα συστήματα. Ομιλία (ακοή, φωνή και κινήσεις), φυσικό σύστημα, αυθόρμητη ανάπτυξη. Γραπτή γλώσσα και γραπτή επιστημονική μουσική (σύστημα που εξαρτάται από τον πολιτισμό που προστίθεται στην προφορική γλώσσα, η μάθηση είναι απαραίτητη).
Το συναίσθημα παίζει σημαντικό ρόλο. Ζούμε στους ήχους του κόσμου. Είμαστε δονήσεις μεταξύ όλων των οργάνων μας. Το εγκεφαλικό μας δάσος δονείται συνεχώς. Η προφορική γλώσσα κωδικοποιείται χρησιμοποιώντας εγκεφαλικούς ρυθμούς. Έχει την ικανότητα να αναπαράγει ήχους που έχει ακούσει. Τα συναισθήματα προκαλούνται μόνο από τη μουσική, από τη μουσική στα λόγια μας. Ανάλογα με τα συναισθήματα διεγείρονται διάφορες περιοχές του εγκεφάλου (σημασιολογία, ταυτότητα, μακροπρόθεσμη μνήμη). Ο εγκέφαλος είναι ένα μεγάλο αντηχείο. Τα παιδιά που μαθαίνουν μουσική βελτιώνουν τη γλώσσα. Ο εγκέφαλος των μουσικών ανταποκρίνεται καλύτερα και πιο γρήγορα.
Η μουσική έχει ευεργετική επίδραση σε αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές μνήμης (Alzheimer), κινητικό και γνωστικό έλεγχο (Parkinson), γλωσσικές διαταραχές (μυϊκή αφασία). Τα ζωικά είδη παράγουν και αντιλαμβάνονται δυνατές ηχητικές ακολουθίες για να επικοινωνήσουν, οι οποίες μερικές φορές συγκρίνονται με τη μουσική (κλήση, σηματοδότηση κινδύνου ή στόχου, αναζήτηση συντρόφων).
«Τα τελευταία 50 χρόνια, η πρόοδος στη μελέτη του εγκεφάλου ήταν φανταστική»δηλώνει συμπερασματικά ο François Demonet, ότι η πρόοδος σημειώθηκε χάρη στα αναισθητικά, στα πιο κατάλληλα εργαλεία και στη γνώση. Η ελπίδα γεννιέται για τους ασθενείς με Αλτσχάιμερ. Θα είχε ανακαλυφθεί ένα μόριο που θα καταπολεμούσε τις εναποθέσεις που ευθύνονται για την ασθένεια. Αυτά όμως είναι μόνο οι αρχές…
