Ο πόλεμος που ξεκίνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν απειλεί τώρα να καταπιεί ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο. Τα χτυπήματα, που ξεκίνησαν από κοινού η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης αυτό το Σαββατοκύριακο, είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο του ανώτατου οδηγού Αλί Χαμενεΐ. Το Ιράν απάντησε με πυροβολισμούς κατά του Ισραήλ και αρκετών γειτόνων: Ντουμπάι, Ντόχα, Άμπου Ντάμπι, Ομάν ακόμη και Κύπρος, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη συντριβή ενός drone στη βρετανική βάση του Ακρωτηρίου. Σήμερα το πρωί της Δευτέρας, ήταν ο Λίβανος που παρασύρθηκε στη σύγκρουση: μια σειρά ισραηλινών επιδρομών εξαπέλυσαν στην περιοχή της Βηρυτού μετά από εκτόξευση ρουκετών που ανέλαβε η Χεζμπολάχ.
«Βρισκόμαστε μάρτυρες μιας ιστορικής γεωπολιτικής αλλαγής στη Μέση Ανατολή, όπως η οποία δεν έχει δει ο κόσμος από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου», σχολιάζει στη Γερουσία ο γερουσιαστής LR Cédric Perrin, πρόεδρος της Επιτροπής Υποθέσεων. Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας. Εκτός από τα πολυάριθμα ερωτήματα για την επιβίωση, βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα, της Ιρανικής Ισλαμικής Δημοκρατίας, αυτός ο εκλεγμένος αξιωματούχος προκαλεί κίνδυνο παγκόσμιας αποσταθεροποίησης στην περιοχή: «Τώρα, όλες αυτές οι χώρες του Κόλπου που έχουν χτίσει το οικονομικό τους μοντέλο θέλοντας να γίνουν φορολογικοί παράδεισοι για τους πλούσιους Δυτικούς, σίγουρα θα πρέπει να ανακάμψουν». του Ντουμπάι, έχουν κοινοποιηθεί και σχολιαστεί ευρέως.
Εφέ ντόμινο
«Βρισκόμαστε ξεκάθαρα μάρτυρες της πυρκαγιάς της Μέσης Ανατολής», προσθέτει ο γερουσιαστής LR Christian Cambon, ειδικός απεσταλμένος για τις διεθνείς σχέσεις του Προέδρου της Γερουσίας. «Σήμερα, το μόνο εγχείρημα των Ιρανών είναι η κλιμάκωση, αφού βλέπουμε ότι είναι έτοιμοι να επιτεθούν ακόμη και σε χώρες με τις οποίες μάλλον έχουν διατηρήσει φιλικές σχέσεις όπως το Κατάρ και το Ομάν», παρατηρεί. Είναι δύσκολο σε αυτή τη φάση να σχολιάσουμε το μέλλον του καθεστώτος: “Οι Φρουροί της Επανάστασης δεν πρόκειται να αφήσουν τους εαυτούς τους να ζαλιστούν έτσι. Εκτός εάν ο πληθυσμός συνεχίσει να ανεβαίνει και ένα μπλοκ του στρατού πάρει την εξουσία για να φέρει την ειρήνη”, εξηγεί. “Σε κάθε περίπτωση, θα υπάρξει ένα πριν και ένα μετά. Το καθεστώς, όπως το ξέραμε, δεν θα υπάρχει πλέον. Με την εξαφάνιση του Αλί Χαμενεΐ, θα προκύψουν εσωτερικές εντάσεις. Δεν προκύπτει πραγματικά προσωπικότητα για να τον διαδεχθεί και το απλό γεγονός ότι μια τριάδα ενεργεί στο ενδιάμεσο υποδηλώνει ότι τα πράγματα δεν έχουν καθοριστεί με σαφήνεια.
“Δεν ξεκινάς μια επιχείρηση σαν αυτή χωρίς να επιδιώξεις έναν συγκεκριμένο στόχο. Είναι δύσκολο να δεις, από την πλευρά του Ντόναλντ Τραμπ, αν πρόκειται για την πτώση του καθεστώτος ή για συγκέντρωση στην πυρηνική ενέργεια και τη βαλλιστική”, σημειώνει ο σοσιαλιστής γερουσιαστής Rachid Temal. Στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε για επιχείρηση τεσσάρων εβδομάδων και διαβεβαίωσε ότι είχε «τρία ονόματα στο μυαλό» για να ηγηθεί του Ιράν, προτού διευκρινίσει στο κανάλι ABC ότι οι υποτιθέμενοι υποψήφιοι του είχαν τελικά σκοτωθεί στους βομβαρδισμούς. “Η στρατιωτική δύναμη δεν μπορεί να κάνει τα πάντα χωρίς να σκεφτεί τι θέλουμε να βάλουμε πίσω από αυτήν. Το έχουμε ήδη δει στο Αφγανιστάν και το Ιράκ”, σχολιάζει ο Γκιγιόμ Γκοντάρ, πρόεδρος της περιβαλλοντικής ομάδας στη Γερουσία.
Ο Christian Cambon αναφέρει ξανά τον κίνδυνο αναζωπύρωσης της τρομοκρατίας με αυτή τη στρατιωτική επέμβαση, αλλά και τις οικονομικές συνέπειες που συνδέονται με το κλείσιμο του εναέριου χώρου, τα στενά του Ορμούζ και τις εντάσεις για το πετρέλαιο. Με πτώση 1,88% άνοιξε το Χρηματιστήριο του Παρισιού τη Δευτέρα, με τον CAC 40 να χάνει 160,89 μονάδες. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τονώνει τους τομείς της ενέργειας και της άμυνας, αλλά αποσταθεροποιεί την αεροπορία και τον τουρισμό. “Αν υπάρξει ένα πετρελαϊκό σοκ, οι Δυτικοί σίγουρα θα επηρεαστούν λιγότερο από ό,τι στη δεκαετία του 1980, επειδή βρήκαμε άλλα μέσα ανεφοδιασμού. Από την άλλη πλευρά, η Ασία κινδυνεύει να πληγεί πλήρως”, προβλέπει ο Christian Cambon. «Σε αυτό το πλαίσιο, η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα θα ασκήσουν γρήγορα πίεση στις Ηνωμένες Πολιτείες να σταματήσουν τις επιθέσεις», επισημαίνει ο Cédric Perrin.
Παρακμή της γαλλικής επιρροής
«Το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν έχει σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Σε αυτή την αποφασιστική στιγμή λαμβάνονται όλα τα μέτρα για την ασφάλεια της εθνικής επικράτειας και των συμπατριωτών μας καθώς και για την επιρροή μας στη Μέση Ανατολή», αντέδρασε ο Εμανουέλ Μακρόν στην περιοχή», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
» ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ – Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: «Η Γαλλία είναι έτοιμη να συμμετάσχει στην άμυνα» των χωρών του Κόλπου, διαβεβαιώνει ο Jean-Noal Barrot
“Σήμερα αντιμετωπίζουμε διπλωματική αμφιθυμία. Δεν πρόκειται να θρηνήσουμε έναν από τους χειρότερους τυράννους των τελευταίων τριών δεκαετιών, και ταυτόχρονα, αυτός είναι ο δεύτερος αρχηγός κράτους που απομακρύνεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το διεθνές δίκαιο”, παρατηρεί ο Cédric Perrin. «Πρέπει να αναγνωριστεί ότι τους τελευταίους μήνες, όλες οι προσπάθειες κατά του Ιράν που έγιναν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο δεν προώθησαν ούτε λίγο την κατάσταση του ιρανικού λαού», υπογραμμίζει ο Christian Cambon.
Με την ευκαιρία ενός συμβουλίου εθνικής άμυνας και ασφάλειας που πραγματοποιήθηκε στα Ηλύσια, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναγνώρισε ότι η Γαλλία «δεν είχε προειδοποιηθεί ούτε εμπλέκεται». Για τον Guillaume Gotard, αυτός ο παραγκωνισμός προδίδει την παρακμή της Γαλλίας στη διεθνή σκηνή: “Δεν υπάρχουμε πια. Πληρώνουμε οκτώ χρόνια “ταυτόχρονα” διπλωματίας, χωρίς σαφή γραμμή, χωρίς συνοχή. Θα ήμουν περίεργος να μάθω το συνολικό όραμα του Προέδρου της Δημοκρατίας για αυτό το θέμα.”
«Προτεραιότητα είναι να υπερασπιστούμε τους υπηκόους μας και τις βάσεις μας στην περιοχή», εξηγεί. “Στη συνέχεια, δεν θέλω οι πολιτικοί να μετατραπούν σε σχολιαστές. Η ευθύνη μας είναι να πούμε πού πρέπει να πάμε.” Ο Γκιγιόμ Γκοντάρ συμφωνεί: «Όταν βλέπουμε πόσο χαμένη φαίνεται η κυβέρνηση, υπάρχει ίσως ανάγκη να συνεργαστούμε ξανά με την κοινοβουλευτική διπλωματία και να βασιστούμε στο Κοινοβούλιο». Είναι πιο προσεκτικός, από την άλλη, για τη διεξαγωγή μιας νέας συζήτησης στο ημίκυκλο, όπως αυτή που είχε ήδη οργανωθεί στη Βουλή το περασμένο καλοκαίρι για τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το άρθρο 50-1 του Συντάγματος: “Η συζήτηση επιτρέπει σε κάθε πολιτική ομάδα να εκθέσει τον προσανατολισμό της, αλλά εδώ δεν θα ήταν αρκετό. Ας περιμένουμε πρώτα τον πρόεδρο να αποφασίσει ποια μέθοδο μπορούμε να συζητήσουμε.
Ο ίδιος σκεπτικισμός από την πλευρά του Christian Cambon: “Το να φέρουμε κοντά αρχηγούς κομμάτων και ομάδων, προέδρους επιτροπών και εκείνων των δύο Συνελεύσεων στα Ηλύσια είναι καλό. Αλλά είναι πολύ νωρίς για συζήτηση. Είμαστε ακόμα στην εποχή της πληροφορίας. Δεν βλέπω νόημα να σχολιάσω το σχόλιο.”
Αντίθετα, ο Cédric Perrin πιστεύει ότι μια τέτοια συζήτηση θα μπορούσε κάλλιστα να διεξαχθεί εντός τριών εβδομάδων, μετά τη δημοτική εκστρατεία και τη βουλευτική διακοπή. “Αυτά τα γεγονότα μας δείχνουν την ανάγκη αναθεώρησης του νόμου για τον στρατιωτικό προγραμματισμό. Χρειαζόμαστε έναν προϋπολογισμό που να ταιριάζει. Ο στόχος είναι να μπορέσουμε να αποτρέψουμε τους αντιπάλους μας από οποιαδήποτε επίθεση”, εξηγεί. Και προσθέτει: «Όλοι όσοι έκλαψαν σκάνδαλο, σκέφτομαι το RN και το LFI, όταν ο Αρχηγός του Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων μίλησε για την ανάγκη επανεξοπλισμού, υλικά και ηθικά, οι νέες γενιές που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο του πολέμου, είναι πλέον εκτός λειτουργίας!».
Μέχρι τότε, η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας έχει προγραμματίσει να συναντηθεί με εξαιρετικό τρόπο την Τετάρτη 4 Μαρτίου, από τις 3:30 μ.μ., για να συζητήσει την κατάσταση στη Μέση Ανατολή με τον Pierre Razoux, ακαδημαϊκό διευθυντή του Μεσογειακού Ιδρύματος Στρατηγικών Σπουδών (FMES).
