Αρχική Κόσμος Ούτε βασιλεία δικαίου, ούτε νόμος της ζούγκλας: Γεωπολιτική και κοινό καλό –...

Ούτε βασιλεία δικαίου, ούτε νόμος της ζούγκλας: Γεωπολιτική και κοινό καλό – Γεωπράγμα

9
0

Ανάρτηση από τη Δευτέρα 23 Μαρτίου γραμμένο από τον Pierre de Lauzun, ιδρυτικό μέλος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Geopragma.

Αυτός είναι ο τίτλος ενός βιβλίου που μόλις εξέδωσα από τις εκδόσεις Boleine. Περί τίνος πρόκειται; Στο πνεύμα του Géopragma, της ρεαλιστικής γεωπολιτικής, είναι ζήτημα να δούμε πώς, στο σημερινό πλαίσιο, μπορεί να τοποθετηθεί μια πολιτική και στρατηγική γραμμή που να λαμβάνει πλήρως υπόψη την πραγματικότητα των διεθνών σχέσεων, αλλά χωρίς να εγκαταλείπουμε την ιδέα ότι εάν επιλέξουμε μια πολιτική, είναι με γνώμονα ένα συγκεκριμένο καλό, επομένως χωρίς να απορρίπτουμε το ενδιαφέρον για αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε κοινό καλό. Πρέπει, επομένως, να θέσουμε σε προοπτική αυτές τις δύο ανησυχίες.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η διεθνής σκηνή αποτελείται από πολλαπλούς παράγοντες ή δυνάμεις, πάνω από τις οποίες δεν υπάρχει καμία ρυθμιστική εξουσία. Η σχέση τους είναι γενικά σχετικά ειρηνική, αλλά μερικές φορές ο ένας ή ο άλλος καταφεύγει στο βίαιο για να επιβάλει τις απόψεις του. Μπροστά σε αυτό, γενικά δεν υπάρχει άλλη λύση από το να βάλεις δύναμη μπροστά. Εδώ μπαίνει η στρατηγική σκέψη. Αφορά την αντίθεση δύο θελήσεων που αγωνίζονται να επικρατήσουν, πιθανώς μέσω της καταστροφής των αντίπαλων δυνάμεων. Αλλά το αποτέλεσμα της αντιπαράθεσης αυτών των λογικά ευφυών θελήσεων, που επιδιώκουν αντίθετους στόχους, είναι εγγενώς απρόβλεπτο. Είναι βασικό στοιχείο απροσδιοριστίας του μέλλοντος και ταυτόχρονα προκαλεί πνευματικό σκάνδαλο.

Σε αυτό το σκάνδαλο προστίθεται ένα ηθικό σκάνδαλο: πώς μπορούμε να επιδιώκουμε το κοινό καλό όταν, αφενός, δεν ξέρουμε πραγματικά τι θα προκύψει από τη δράση μας, και αφετέρου προχωράμε μόνο προκαλώντας ένα συγκεκριμένο κακό, τόσο στους άλλους όσο και στους εαυτούς μας; Δεν θα απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα με αλεξίπτωτο άνωθεν και αφηρημένα ηθικές κρίσεις a priori. Πρέπει να αναλύσουμε την ίδια τη λογική της στρατηγικής, να εξετάσουμε τις αποτελεσματικές συνθήκες άσκησής της στον πραγματικό κόσμο και τελικά να δούμε αν μπορούμε να διακρίνουμε ηθικά ικανοποιητικές γραμμές συμπεριφοράς. Ο κόσμος μας αλλάζει, με δυνάμεις σε άνοδο και άλλες σε παρακμή, και όλο και λιγότερο ρυθμισμένες. Η αξιολόγηση των δυνατοτήτων κάθε ατόμου είναι μεταβλητή και αβέβαιη. Το να βασίζεσαι στα δεξιά είναι ωραίο, αλλά αναξιόπιστο. Το να βασίζεσαι στις δυνάμεις σου είναι συχνά παραπλανητικό. Η ηθική συμπεριφορά παραμένει δυνατή. Αλλά πρέπει να βασίζεται σε μια ρεαλιστική ανάλυση, και στην αναζήτηση κατά περίπτωση για το μεγαλύτερο αγαθό που στη συνέχεια φαίνεται δυνατό.

Εξ ου και το σχέδιο αυτού του βιβλίου, που ξεκινά από την παράδοξη λογική της στρατηγικής, και συνεχίζει στο ιδιαίτερο πρόβλημα του κόσμου μας που είναι και πολυπολικό και με πολύ άνισους παράγοντες, τόσο στρατιωτικά όσο και οικονομικά. Στη συνέχεια, συζητά τρόπους για παραπλανητικές ή μερικές λύσεις, όπως η παγίδα της ιδεολογίας, ιδιαίτερα των δυτικών, ή η αναγωγική ιδέα των συγκρούσεων των πολιτισμών. Στη συνέχεια θέτει το ζήτημα της αναζήτησης του κοινού καλού σε έναν διαιρεμένο και αγωνιζόμενο κόσμο, όπου η προσφυγή στο νόμο και τον ΟΗΕ αποδεικνύεται πολύ περιορισμένης αποτελεσματικότητας, για να μην αναφέρουμε την ουτοπία μιας γενίκευσης της δημοκρατίας δυτικού τύπου.

Στη συνέχεια επιβεβαιώνεται ότι η μέριμνα για αυτό το κοινό καλό είναι τελικά ευθύνη καθενός από τους φορείς, ουσιαστικά κρατικούς παράγοντες, σύμφωνα με μια μορφωμένη ηθική κρίση, κατά περίπτωση, βασισμένη σε αρχές, αλλά λαμβάνοντας υπόψη την πραγματικότητα των πολύπλευρων, συνεχώς μεταβαλλόμενων δυνάμεων. Το πραγματικό καλό είναι σε αυτή την τιμή.