Στο 3,9% ανήλθε ο ετήσιος πληθωρισμός της Ελλάδας τον Μάρτιο, από 2,7% τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ).
Η αύξηση αντανακλά τον οικονομικό αντίκτυπο του πολέμου στο Ιράν. Οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές σε όλη τη Μέση Ανατολή και οι διακοπές στη ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ αυξάνουν το κόστος καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι πλήρεις επιπτώσεις δεν έχουν ακόμη γίνει αισθητές. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας τροφοδοτούν τις μεταφορές και τη στέγαση, ενώ αυξάνουν το κόστος παραγωγής και διανομής σε ολόκληρη την οικονομία.
Η ενέργεια και η κατοικία οδηγούν σε άνοδο των τιμών
Οι πιο απότομες αυξήσεις καταγράφηκαν σε κατηγορίες που σχετίζονται με την ενέργεια. Οι τιμές των άλλων καυσίμων αυξήθηκαν κατά 27,4% σε ετήσια βάση, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε κατά 24,6% και το πετρέλαιο κίνησης κατά 22,8%. Τα αεροπορικά εισιτήρια αυξήθηκαν επίσης κατά 22%, υπογραμμίζοντας τις ευρύτερες πιέσεις κόστους στις μεταφορές.
Το κόστος στέγασης αυξήθηκε κατά 5,7%, λόγω των υψηλότερων ενοικίων, των εξόδων συντήρησης, του ρεύματος και του πετρελαίου θέρμανσης. Ο πληθωρισμός των τροφίμων έφτασε στο 4,5%, επιβαρύνοντας τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.
Τα στοιχεία δείχνουν μια ευρεία αύξηση του κόστους ζωής, με βασικά αγαθά και υπηρεσίες να γίνονται όλο και πιο ακριβά. Για πολλά νοικοκυριά, αυτό μεταφράζεται σε συνεχή συμπίεση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Εκτεταμένες αυξήσεις σε όλους τους τομείς
Πέρα από την ενέργεια και τη στέγαση, αυξήσεις τιμών καταγράφηκαν σε πολλές κατηγορίες. Το κόστος μεταφοράς αυξήθηκε κατά 8,1% ετησίως, αντανακλώντας τις υψηλότερες τιμές των καυσίμων και το κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων. Τα εστιατόρια, τα καφέ και τα ξενοδοχεία σημείωσαν αύξηση 6,1%, ενώ το κόστος εκπαίδευσης αυξήθηκε κατά 2,8%.
Οι τιμές των ενδυμάτων και των υποδημάτων αυξήθηκαν κατά 2,1%, ενώ οι δαπάνες για την υγεία αυξήθηκαν κατά 1,4%. Ακόμη και οι μέτριες αυξήσεις σε κατηγορίες όπως τα είδη οικιακής χρήσης και οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες συνέβαλαν στη συνολική πληθωριστική τάση.
Ορισμένες κατηγορίες προσέφεραν περιορισμένη ανακούφιση. Οι τιμές στην επικοινωνία μειώθηκαν κατά 2,3%, ενώ μικρές μειώσεις σημειώθηκαν και στα είδη προσωπικής περιποίησης.
Η μηνιαία ακίδα σηματοδοτεί ανανέωση της ορμής
Σε μηνιαία βάση, ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 2,6% τον Μάρτιο σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο. Σημαντική κινητήρια δύναμη ήταν η εποχική ανάκαμψη στις τιμές των ειδών ένδυσης και υπόδησης, η οποία εκτινάχθηκε κατά 21,9% καθώς οι εκπτώσεις από τις χειμερινές εκπτώσεις ξετυλίγονταν.
Το κόστος μεταφοράς επίσης αυξήθηκε απότομα, αντανακλώντας τις υψηλότερες τιμές των καυσίμων και τη ζήτηση αεροπορικών ταξιδιών. Το κόστος που σχετίζεται με τη στέγαση αυξήθηκε περαιτέρω, παρά ορισμένες μειώσεις στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου.
Η Ελλάδα ξεπερνά τον πληθωρισμό της ευρωζώνης
Η Ελλάδα συνεχίζει να καταγράφει υψηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, εγείροντας ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα και την αγοραστική δύναμη. Ενώ οι μισθοί έχουν αυξηθεί, δεν συμβαδίζουν με το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης.
Το πιο σημαντικό, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό φαίνεται να μετατοπίζονται. Αυτό που κάποτε θεωρούνταν προσωρινό κύμα θεωρείται όλο και περισσότερο ως επίμονο, μια τάση που αντικατοπτρίζεται στις ενημερωμένες προβλέψεις των διεθνών και εγχώριων ιδρυμάτων.
Το ΔΝΤ προβλέπει τώρα τον πληθωρισμό στην Ελλάδα στο 3,5% για το 2026, ενσωματώνοντας αυξημένους εξωτερικούς κινδύνους. Εν τω μεταξύ, η Τράπεζα της Ελλάδος αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της στο 3,1%, από προηγούμενη εκτίμηση 2,9%.
Εκτεθειμένα δομικά τρωτά σημεία
Αυτές οι αναθεωρήσεις υπογραμμίζουν βαθύτερες διαρθρωτικές ευπάθειες στην ελληνική οικονομία. Η εξάρτησή της από τις εισαγωγές ενέργειας και η δυναμική της αγοράς την καθιστούν ιδιαίτερα ευαίσθητη σε εξωτερικούς κραδασμούς.
Οι παγκόσμιες τιμές της ενέργειας, επηρεασμένες από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τροφοδοτούν και πάλι τον εγχώριο πληθωρισμό, αυξάνοντας το κόστος των καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας. Ο βασικός κίνδυνος βρίσκεται τώρα στο πόσο γρήγορα αυτές οι αυξήσεις θα εξαπλωθούν στην ευρύτερη οικονομία.
Τέτοιες δευτερογενείς επιπτώσεις θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν ένα πιο επίμονο δεύτερο κύμα πληθωρισμού, περιπλέκοντας τις προοπτικές για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
