Ελλάδα και Ισραήλ πρόκειται να υπογράψουν συμφωνίες τη Δευτέρα στο Τελ Αβίβ για την επίσημη έναρξη της ανάπτυξης της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ενός ολοκληρωμένου δικτύου αεράμυνας και πυραυλικής προστασίας ύψους 3,1 δισεκατομμυρίων ευρώ (3,6 δισεκατομμύρια δολάρια) που η Αθήνα βλέπει ως κεντρικό μέρος της προσπάθειάς της να εκσυγχρονίσει τις ένοπλες δυνάμεις της.
Οι συμφωνίες σηματοδοτούν τη μετάβαση του έργου από την κυβερνητική έγκριση στην υλοποίηση. Θα υπογραφούν από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών της Ελλάδας και τη SIBAT, τη Διεύθυνση Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, μαζί με τους ισραηλινούς αμυντικούς φορείς και εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Το έργο εγκρίθηκε από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας της Ελλάδας, ή αλλιώς ΚΥΣΕΑ, στις 23 Ιουλίου. Ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας είπε τότε ότι το σύστημα θα τεθεί σε λειτουργία εντός 35 μηνών, με το δίκτυο να παραδίδεται σταδιακά.
Τις τελευταίες ημέρες, Ελλάδα και Ισραήλ έχουν επιλύσει εκκρεμή ζητήματα σχετικά με το έργο, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης για τουλάχιστον 25% ελληνική συμμετοχή και διατάξεων που καλύπτουν τη μεταφορά του πηγαίου κώδικα.
Η διάταξη του πηγαίου κώδικα είναι ιδιαίτερα σημαντική διότι αποσκοπεί στο να δώσει στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις τον έλεγχο του λογισμικού που τρέχει τα ηλεκτρονικά υποσυστήματα του δικτύου, αντί να αφήσει τη χώρα πλήρως εξαρτημένη από τους Ισραηλινούς προμηθευτές για αυτό το επίπεδο του συστήματος.
Το έργο αναμένεται επίσης να προσφέρει ουσιαστικό ρόλο στην αμυντική βιομηχανία της Ελλάδας. Δώδεκα ελληνικές εταιρείες αναμένεται να συμμετάσχουν, με έργο αξίας άνω των 700 εκατομμυρίων ευρώ (800 εκατομμύρια δολάρια), σύμφωνα με Έλληνες αξιωματούχους της άμυνας.
Η κλίμακα της εγχώριας συμμετοχής ήταν ένας από τους όρους του έργου καθώς η Αθήνα επιδίωξε να συνδυάσει την απόκτηση ξένων συστημάτων με την ανάπτυξη δυνατοτήτων εντός Ελλάδας.
Η Ασπίδα του Αχιλλέα έχει σχεδιαστεί ως ένα πολυεπίπεδο δίκτυο που θα φέρει σε επαφή συστήματα που ήδη λειτουργεί από την Ελλάδα με πλατφόρμες αεράμυνας κατασκευής Ισραήλ.
Η αρχιτεκτονική αναμένεται να ενσωματώσει τα υπάρχοντα συστήματα Patriot και drones της Ελλάδας που αναπτύσσονται σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην ηπειρωτική χώρα και τα νησιά μαζί με το σύστημα αεράμυνας μικρής εμβέλειας SPYDER της Rafael, το σύστημα μεσαίου βεληνεκούς Barak MX της Israel Aerospace Industries και το David’s Sling, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους και άλλες απειλές μεγάλου βεληνεκούς.
Ο στόχος είναι να συνδεθούν αυτά τα διαφορετικά συστήματα έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργούν ως μέρη ενός ενιαίου αμυντικού δικτύου και όχι ως ξεχωριστές πλατφόρμες όπλων.
Στο κέντρο του δικτύου θα βρίσκεται λογισμικό που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για την επεξεργασία πληροφοριών από τα διάφορα υποσυστήματα. Το λογισμικό έχει σκοπό να εντοπίσει και να ταξινομήσει πιθανές απειλές, να αξιολογήσει τις διαθέσιμες επιλογές απόκρισης και να προτείνει τα καταλληλότερα μέσα αναχαίτισης.
Το σύστημα θα συνδέει δυνατότητες που καλύπτουν την άμυνα βαλλιστικών πυραύλων, τις επιχειρήσεις αντι-drone και την ευρύτερη αεράμυνα. Σύμφωνα με Έλληνες αξιωματούχους, θα μπορεί να αξιολογεί τα εισερχόμενα δεδομένα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση και να υποδεικνύει ποια θεωρεί τη βέλτιστη απόκριση.
Αυτό το στοιχείο αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα προσεγγίζει τον αμυντικό εκσυγχρονισμό. Ο Δένδιας έχει περιγράψει την Ασπίδα του Αχιλλέα ως μέρος της κυβερνητικής στρατηγικής Ατζέντα 2030 για τη μετατροπή των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων σε έναν στρατό που βασίζεται στην τεχνολογία και ικανό να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απειλές.
Οι Έλληνες αξιωματούχοι βλέπουν επίσης το δίκτυο ως έναν τρόπο για να γίνει πιο οικονομική η αεράμυνα.
Το κόστος απόκρισης σε σχετικά φθηνές απειλές μπορεί γρήγορα να γίνει δυσανάλογο όταν χρησιμοποιούνται ακριβά στρατιωτικά μέσα για την αναχαίτισή τους. Οι αξιωματούχοι της άμυνας έχουν επισημάνει ιδιαίτερα τα drones και άλλα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, τα οποία μπορούν να εμπλακούν από μαχητικά αεροσκάφη με κόστος πολύ μεγαλύτερο από αυτό της εισερχόμενης απειλής.
Ένα πολυεπίπεδο σύστημα επιτρέπει στην Ελλάδα να επιλέξει μια απάντηση με βάση τη φύση της απειλής, αντί να βασίζεται στον ίδιο τύπο αναχαιτιστή ή πλατφόρμας για κάθε στόχο.
Τα ισραηλινά συστήματα που ενσωματώνονται στο δίκτυο έχουν ήδη ενσωματωθεί στην αρχιτεκτονική του Ισραήλ Iron Dome και έχουν δοκιμαστεί έναντι εναέριων επιθέσεων, σύμφωνα με Έλληνες αξιωματούχους.
