Αυτός ο φάκελος εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ αποτελεί προτεραιότητα για το Ισραήλ.
Atlantico: Σπάζοντας το φράγμα της ομοφωνίας στο Συμβούλιο της ΕΕ;
Μπρούνο Αλομάρ: Το να σπάσουμε το φράγμα της ομοφωνίας στο Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής σημαίνει καταρχάς να τεθεί τέλος στην ανεξαρτησία των κρατών μελών σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Άρα, κατά κάποιο τρόπο, θα ήταν το τέλος της κυριαρχίας μιας χώρας όπως η Γαλλία, με τις νομικές και πολιτικές συνέπειες που αυτό συνεπάγεται. Φανταζόμαστε σοβαρά ότι η Γαλλία θα μπορούσε να τεθεί σε μειοψηφία –ήταν μόλις στη Mercosur– στην καρδιά της γαλλικής κυριαρχίας;
Επιπλέον, φτάνουμε στην καρδιά του προβλήματος της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής εδώ. Δεν μπορεί να υπάρξει, πολύ απλά γιατί τα κράτη μέλη δεν συμφωνούν σε τίποτα ή απλώς σε μια βάση αξιών τόσο λεπτή που δεν μπορεί να αντέξει καμία κρίση. Είτε πρόκειται για Αμερική, Ρωσία, Κίνα, Ισραήλ κ.λπ. Οι Ευρωπαίοι συμφωνούν μόνο σε δύο ή τρεις απλές ιδέες: ανθρώπινα δικαιώματα, δημοκρατία, κράτος δικαίου. Αυτό δεν θα κάνει ποτέ μια εξωτερική πολιτική. Η διπλωματική δύναμη της Ευρώπης είναι οι εθνικές της διπλωματίες που πρέπει να έχουν την ευελιξία να συνεργάζονται μερικές φορές. Για τα μικρά κράτη –με όλες τις επιφυλάξεις που αυτό υποδηλώνει– έχει ενδιαφέρον η πρόσβαση σε ένα διπλωματικό δίκτυο όπως η ΕΥΕΔ.
Ως υπενθύμιση, για να σπάσουμε το φράγμα της ομοφωνίας και του δικαιώματος αρνησικυρίας θα χρειαζόμασταν πρώτα μια ομόφωνη ψηφοφορία και αναμφίβολα αλλαγές στις ευρωπαϊκές συνθήκες… Δεν θα συμβεί αυτό μια μέρα και με ποια δημοκρατική νομιμότητα;
Εδώ πάλι είναι εντελώς απατηλό. Η Ευρώπη πέρασε 20 χρόνια (1989 έως 2008) δίνοντας στον εαυτό της μια συνθήκη (Μάαστριχτ 1992, Άμστερνταμ 1997, Νίκαια 2007), αφού απέτυχε με ένα σχέδιο συνθήκης το 2005. Ήταν ένας μακρύς και δαιδαλώδης δρόμος, παρόλο που η ΕΕ μετρούσε πολύ λιγότερα κράτη μέλη. Κανείς δεν φαντάζεται πραγματικά ότι μια διαπραγμάτευση θα μπορούσε να ξανανοίξει για να αλλάξει η ισχύουσα συνθήκη. Ο γερμανός καγκελάριος – λέει μόνο αυτό που σκέφτονται οι άλλοι – έχει επαναλάβει δημόσια τους τελευταίους μήνες.
Τώρα, πρέπει να είμαστε πολύ σαφείς: εάν τα κράτη μέλη, μέσω των δικών τους συνταγματικών διαδικασιών (δημοψήφισμα ή κοινοβουλευτική οδός) αποφασίσουν να αλλάξουν τις συνθήκες, δεν θα υπάρχει τίποτα αντιδημοκρατικό από τη φύση του. Αλλά ό,τι έχει κάνει ένα κράτος μέλος με μια συγκεκριμένη πολιτική πλειοψηφία, αυτό το ίδιο κράτος, με μια άλλη πολιτική πλειοψηφία επικεφαλής, θα μπορεί να το αναιρέσει. Λέγεται δημοκρατία.
Κι όμως, τα εμπόδια υπάρχουν, ο πόλεμος στην Ουκρανία το έδειξε και άλλοι αρχηγοί κυβερνήσεων θα πάρουν σύντομα τη σκυτάλη από τον Βίκτορ Όρμπαν. Τι λέει αυτό για την κατάσταση της ΕΕ όσον αφορά την εξωτερική πολιτική παρά το διεθνές χάος που επικρατεί;
Αυτό λέει ένα πολύ απλό πράγμα: η ΕΕ είναι ένας διεθνής οργανισμός που είναι κατά κύριο λόγο υπεύθυνος για οικονομικά ζητήματα (οι πέντε ομοσπονδιακές αρμοδιότητές του σχετίζονται με την αγορά, το νόμισμα, το εμπόριο), ο οποίος πρέπει να επικεντρωθεί σε αυτό που ξέρει να κάνει. Είναι ένας πολύ μεγάλος οικονομικός οργανισμός. Όσο παριστάνει ότι είναι κάτι άλλο, δηλαδή κυβέρνηση, θα αποτύχει. Αυτό πιστεύει επίσης η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών, με εξαίρεση ένα αξιοσημείωτο κράτος μέλος που βρίσκεται να ξεπερνά τον εαυτό του στην Ευρώπη: τη Γαλλία.
