Από γεωπολιτική άποψη, βλέπουμε το τέλος της διεθνούς τάξης που κυριαρχείται από τη Δύση, καθώς και την είσοδο σε έναν κατακερματισμένο, πολυπολικό και συγκρουσιακό κόσμο όπου η ακατέργαστη δύναμη, στρατιωτική ή οικονομική, υπερισχύει των κανόνων και των διεθνών θεσμών που την εφαρμόζουν από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Παγκόσμιος πόλεμος.
Αυτοί οι μετασχηματισμοί αντικατοπτρίζονται στον πολλαπλασιασμό των πηγών έντασης, από τον πόλεμο στην Ουκρανία έως τις αντιπαλότητες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, συμπεριλαμβανομένων των κρίσεων στη Μέση Ανατολή με στρατηγικά σημεία, όπως το Στενό του Ορμούζ τις τελευταίες εβδομάδες, που επικεντρώνουν σημαντικά ενεργειακά και στρατιωτικά ζητήματα.
Όλοι μας μελετήσαμε ιστορία και γεωγραφία στο γυμνάσιο, αλλά ο κόσμος άλλαξε τόσο γρήγορα που όσοι εκπαιδεύτηκαν στη δεκαετία του 1980 ή νωρίτερα έμαθαν για μια διεθνή τάξη πραγμάτων που δεν υπάρχει πλέον.
Από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 και την εξαφάνιση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 έως τους πολέμους στη Γιουγκοσλαβία τη δεκαετία του 1990, στη συνέχεια στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, στην οικονομική κρίση του 2008 και στον πόλεμο που διεξήγαγε η Ρωσία εναντίον της Ουκρανίας από το 2014 και το 2022, έχει βαρύνει το πλήγμα.
Είναι περίπλοκο και, για να διαδοθεί, ακόμη και να απλοποιηθεί, το κόμικ The Neighbors’ War (Dargaud, 2025) του Mikko χρησιμοποιεί την αναλογία ενός κτιρίου όπου βρίσκονται όλες οι χώρες του κόσμου, οι ήπειροι γίνονται όροφοι και οι συγκρούσεις, οι διαμάχες μεταξύ γειτόνων.
Οι νέες πολυπλοκότητες του κόσμου εξηγούνται σαν ο πλανήτης να ήταν μια τεράστια συνιδιοκτησία όπου κάθε χώρα θα ήταν συγκυριαρχία και όπου η συνέλευση των συνιδιοκτητών θα γινόταν η Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.
Η πρόταση μπορεί να σας κάνει να χαμογελάσετε και το χιούμορ είναι πολύ παρόν στο άλμπουμ –ιδίως μέσα από κλισέ και στερεότυπα για τα οποία δεν γλιτώνει ο Καναδάς– αλλά έχει το πλεονέκτημα να εκλαϊκεύει πολύ καλά τα σύγχρονα ζητήματα στη διεθνή πολιτική.
Μέσα από κόμικς, θέματα τόσο διαφορετικά όπως η Ισραηλινο-Παλαιστινιακή σύγκρουση, οι εντάσεις μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, η υπερθέρμανση του πλανήτη, αλλά και η επιρροή των κοινωνικών δικτύων, οι μηχανισμοί της διεθνούς οικονομίας και οι πολιτιστικοί πόλεμοι αντιμετωπίζονται με διδακτικό τρόπο και με χιούμορ.
Η αναλογία του κτιρίου είναι πολύ χρήσιμη για τη διάδοση των προβλημάτων του κόσμου.
Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις του πλανήτη γίνονται έτσι η διαχείριση απορριμμάτων, υπερθέρμανσης διαμερισμάτων και ζημιών από το νερό στα κτίρια.
Αυτό που είναι επίσης ενδιαφέρον είναι ότι το άλμπουμ σωστά υπογραμμίζει ότι η σημερινή γεωπολιτική δεν μπορεί να γίνει κατανοητή χωρίς τα κοινωνικά δίκτυα, τα οποία έχουν γίνει μέσα του πραγματικού κόσμου.
Τα κοινωνικά δίκτυα και οι αλγόριθμοί τους μπορούν να επιφέρουν ένα είδος παγκοσμιοποίησης του λαϊκισμού και της ακροδεξιάς.
Δεν είναι μόνο τα κοινωνικά δίκτυα, αλλά και μεγάλες εταιρείες νέας τεχνολογίας, των οποίων το μέγεθος, η επιρροή και το οικονομικό βάρος είναι μεγαλύτερα από αυτά πολλών χωρών.
Έχουμε ακούσει πολλά για το GAFAM (Google, Amazon, Facebook, Apple και Microsoft) στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά στην Κίνα υπάρχουν BATX (Baidu, Alibaba, Tencent και Xiaomi), που έχουν επίσης τεράστια επιρροή, για να μην αναφέρουμε τη NVIDIA, έναν κεντρικό παίκτη στην τεχνητή νοημοσύνη και σήμερα ανάμεσα στις μεγαλύτερες χρηματιστηριακές κεφαλαιοποιήσεις στον κόσμο.
Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε την ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση σε μια ιστορική προοπτική που κυμαίνεται από τη ρωμαϊκή εποχή έως τις πιο πρόσφατες προτάσεις σχετικά με τη Γάζα, ιδίως εκείνες που συνδέονται με τον Ντόναλντ Τραμπ όπου η Λωρίδα της Γάζας θα μετατραπεί σε ένα είδος «Ριβέριας της Μέσης Ανατολής», δηλαδή μια τουριστική περιοχή με πολυτελή ξενοδοχεία;
Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη μετατροπή των εικόνων αυταρχικών ηγετών – από μόνοι τους! – σε χριστόμορφες φιγούρες ή ζωικές καρικατούρες των αντιπάλων τους;
Είναι ίσως το χιούμορ και τα κόμικς που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα τις ανατροπές των τελευταίων ετών, η γεωπολιτική δύναμη των τεχνολογικών κολοσσών, όπως η άνοδος του λαϊκισμού, παραμένει περίπλοκη.
Τα κόμικς και το χιούμορ μερικές φορές μας επιτρέπουν να δούμε τα πράγματα πιο καθαρά. n
