Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) θέλει εδώ και καιρό να ενισχύσει αλλά και να καταστήσει την εξωτερική της πολιτική και την πολιτική ασφάλειας πιο συνεκτική. Η Συνθήκη της Λισαβόνας ίδρυσε έναν ύπατο εκπρόσωπο για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, καθώς και ένα νέο διπλωματικό όργανο, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ). Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε, ιδίως στον τομέα της αμυντικής συνεργασίας, η ΕΕ απέχει ακόμη πολύ από το να έχει μια συνεκτική και αποτελεσματική εξωτερική πολιτική, παρόλο που η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου μείωσε το οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό βάρος του.
Σε ένα ριζικά μεταβαλλόμενο διεθνές κλίμα, η Ευρώπη έχει ωστόσο συνειδητοποιήσει τα τελευταία χρόνια την ανάγκη να ενεργήσει με πιο αυτόνομο και αποφασιστικό τρόπο. Η αστάθεια στη γειτονιά της έχει επιδεινωθεί από τις επιθετικές πολιτικές της Ρωσίας και οι προκλήσεις που θέτει η άνοδος της Κίνας έχουν γίνει πιο εμφανείς, καθώς η αμερικανική μονομερής στάση της προεδρίας Τραμπ έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη στη διατλαντική συμμαχία.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ύπατος Εκπρόσωπος Josep Borrell μίλησε για μια Ευρώπη που έπρεπε να μάθει τη γλώσσα της εξουσίας: άγνωστο έδαφος για μια Ένωση της οποίας οι θεμελιώδεις αρχές στοχεύουν να υπερβούν τις πολιτικές εξουσίας μέσω της ομαδοποίησης των εθνικών κυριαρχιών και ενός συστήματος βασισμένου σε κανόνες, που ορίζουν την εξωτερική της δράση με αυτές ακριβώς τις αρχές. Η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας παραμένει σε μεγάλο βαθμό εθνικό προνόμιο, με εργαλεία γεωοικονομικής πολιτικής όπως το εμπόριο, οι επενδύσεις, η πολιτική ανταγωνισμού και το ενιαίο νόμισμα να ενεργοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ως εκ τούτου, το πρόβλημα είναι σε μεγάλο βαθμό να συνδυαστούν αποτελεσματικά όλα τα μέσα δράσης σε ένα συνεκτικό πλαίσιο.
Ο Πρόεδρος Μπάιντεν άνοιξε τη θητεία του ανακοινώνοντας την επιστροφή των Ηνωμένων Πολιτειών στην πολυμέρεια και τη στενή συνεργασία με τους συμμάχους τους. Κάτι που συνεπάγεται επίσης την επιστροφή τους στην παγκόσμια ηγεσία, στη βάση κοινών δημοκρατικών αξιών. Οι Ευρωπαίοι, στο σύνολό τους, καλωσόρισαν την εκλογή του Μπάιντεν και το πρόγραμμά του για ανανέωση της αμερικανικής δέσμευσης. Αλλά αναρωτιούνται επίσης αν τα τέσσερα χρόνια τουΑμερική πρώτα του Τραμπ – που αντιμετώπιζε τους συμμάχους του περισσότερο ως αντιπάλους παρά ως φίλους – ήταν μια παρέκκλιση ή αν η βαθιά πόλωση του αμερικανικού πολιτικού συστήματος δεν απειλεί πάντα την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την παγκόσμια σκηνή και από το σύστημα συμμαχιών που χτίστηκαν μετά τον πόλεμο.
ΣΧΕΔΙΟ
- Το τέλος των ψευδαισθήσεων: Αμερικανικές και ευρωπαϊκές θέσεις για την Κίνα πριν από τον Τραμπ
- Αμερικανική μονομέρεια: ανταγωνισμός με την Κίνα
- Η Κίνα παραμένει στο επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ
- Ποιος είναι ο ρόλος της Ευρώπης σε αυτόν τον αγώνα εξουσίας;
- Ανακαλύπτοντας τον Ινδο-Ειρηνικό
ΕΝΑ
Hans Dietmar Schweisgutγενικός γραμματέας του Γαλλοαυστριακού Κέντρου Ράλι στην Ευρώπη (CFA), ήταν πρεσβευτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Πεκίνο μεταξύ 2014 και 2018.
Μετάφραση από τα αγγλικά από την Cadenza Academic Translations
