Neulich stieß ich über ein Online-Forum auf einen Brief, den Sie 1995 dem Drehbuchschreiber für Danny Boyles Verfilmung Ihres Epochenromans „Trainspotting“ geschrieben haben. Sie bitten darin ganz höflich darum, die Charaktere weniger freundlich sprechen zu lassen, sondern so, wie sie im Buch sind: „total abgefuckt und ohne Kompromisse“.
Ναι, δεν μου άρεσε πολύ το προσχέδιο: υποτίθεται ότι θα εξομαλυνθεί για να απευθυνθεί σε ένα διεθνές κοινό. Αλλά αυτό δεν ταιριάζει στην ιστορία.
Για παράδειγμα, αφορούσε επίσης το γεγονός ότι οι αμερικανισμοί εμφανίστηκαν αρχικά στους διαλόγους και φαίνονταν πολύ γενικοί.
Αν κάνετε κάτι σκωτσέζικο και ακούγεται σαν απομίμηση κάτι αμερικανικού, όλοι στη Σκωτία θα γελάσουν με αυτό.
Αλλά ευτυχώς δεν έγινε έτσι. Το γράμμα σας πρέπει να έκανε μεγάλη διαφορά, γιατί οι περισσότεροι πιθανότατα θυμούνται την ταινία που έγινε τελικά -όπως και το ίδιο το μυθιστόρημα- ως πρωτότυπη, αρκετά βαρετή από πλευράς γλώσσας και εξαιρετικά τυπική της περιοχής. Τόσο ισχυρό, μάλιστα, που προέκυψε ένα είδος διαφημιστικής εκστρατείας για τα Σκωτσέζικα αγγλικά εκείνη την εποχή. Και για τους χαρακτήρες – Renton, Sick Boy, Spud, Begbie – τους οποίους έχετε αναβιώσει τώρα σε πολλά βιβλία. Έχετε ένα κύριο σχέδιο κρεμασμένο στον τοίχο σας για την ανάπτυξη του υλικού από το σύμπαν «Trainspotting»;
Όχι, κανένα σχέδιο, απλώς έχουν συσσωρευτεί πολλές διαφορετικές ιστορίες για αυτούς τους χαρακτήρες στον υπολογιστή μου. Αλλά δεν ανέπτυξα τα βιβλία χρονολογικά, όπως συνήθως προτείνεται για σειριακές ιστορίες. Αυτός είναι στην πραγματικότητα ο τρόπος με τον οποίο χτίζετε μια επωνυμία – αλλά εγώ δεν το κάνω, κάτι που οδηγεί τους εκδότες σε απόγνωση.
Αυτό που μπορεί επίσης να εκπλήξει τους αναγνώστες που έχουν συνηθίσει σε ιστορίες για την κουλτούρα του συλλόγου, τα σκληρά ναρκωτικά, τα κοινωνικά προβλήματα και το έγκλημα: το νέο μυθιστόρημα, που τώρα κυκλοφορεί στα γερμανικά, αφορά την αγάπη – ακόμα και την αγάπη που διαρκεί.
Συνενώθηκαν διάφορα πράγματα που οδήγησαν σε αυτό: πρώτα η εντύπωση ότι οι καιροί μας γίνονται όλο και πιο σκοτεινοί, μετά η παρατήρηση ότι ο κόσμος των διαδικτυακών γνωριμιών φαίνεται υπερβολικά επαγγελματικός σήμερα. Ήθελα να επιστρέψω σε μια εποχή που οι τύποι που ερωτεύτηκαν ήταν εξαιρετικά ανεπαρκείς για να το κάνουν. Αυτό με οδήγησε να περιγράψω τους χαρακτήρες από το “Trainspotting” – οι περισσότεροι από τους οποίους είναι διαβόητα ανίκανοι να δεσμευτούν – σε ένα σημείο της ζωής τους, για να το πω αμέσως μετά την πλοκή του “Trainspotting”, όπου προσπαθούν να χτίσουν πραγματικές σχέσεις για πρώτη φορά. Φυσικά, τους είναι δύσκολο γιατί έχουν κολλήσει σε πρότυπα ανδρικής φιλίας και εθισμού.
Έχεις γίνει πιο ήπιος με την ηλικία;
Λοιπόν, δεν μπορείς ή δεν πρέπει να προσπαθείς να είσαι σαν να είσαι στα είκοσί σου όταν είσαι στα μέσα της δεκαετίας του εξήντα.
Καταλαβαίνω, αλλά ειδικά με τους χαρακτήρες του «Trainspotting» είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς μεγαλώνουν ή ακόμα και πώς γίνονται σοφοί.
Αυτό ακριβώς είναι το θέμα μου: Ήταν τόσο παγιδευμένοι στη στιγμή, στην ανδρική τους κουλτούρα, στην οποία οι φίλες είναι σύμβολα θέσης στην καλύτερη περίπτωση και η ευτυχία είναι απλώς η επόμενη βιασύνη ντοπαμίνης που προκαλείται από τα ναρκωτικά, που με ενδιέφερε πώς αντιδρούν όταν έρχονται ξαφνικά αντιμέτωποι με άνευ όρων ρομαντική αγάπη. Αυτό ανοίγει επίσης δυνατότητες για ένα ορισμένο ποσό κωμωδίας.
Ειδικά αν ο Sick Boy, που είχε μόνο σταθερή σχέση με την ηρωίνη, παντρευτεί σε αυτό το μυθιστόρημα! Και ο τραμπούκος Begbie είναι ο κουμπάρος.
Μου άρεσε να εξερευνώ αφηγηματικά τις αντιθέσεις και, κυρίως, τις ταξικές διαφορές που προκύπτουν σε αυτόν τον γάμο.
Αλλά η κωμωδία είναι επίσης μια καλή λέξη-κλειδί: Όταν το μυθιστόρημα «Trainspotting» κυκλοφόρησε το 1993, το δραστικό, σεξιστικό χιούμορ του ήταν πρόκληση. Όταν το «Men in Love» κυκλοφόρησε πρόσφατα στο αγγλικό πρωτότυπο, ο κριτικός του «Guardian» έγραψε ότι η ιδέα ενός θαυμαστή του «Trainspotting», μεσήλικα πλέον, που ακόμα γελάει με τις παιδικές παραβάσεις της συνέχειας φαινόταν τραγική.
Αλλά αυτή είναι μια τυπική αντίδραση του Guardian. Είναι επίσης χαρακτηριστικό ένα παρόν χωρίς χιούμορ που καταστέλλει το σεξ και στο οποίο ορισμένα πολιτισμικά φαινόμενα δεν επιτρέπεται πλέον να έχουν τη θέση τους «στον δρόμο», αλλά αντικαθίστανται από έναν τυποποιημένο διαδικτυακό κόσμο. Με λίγα λόγια: μια κοινωνία «μετακουλτούρας». Έχει γίνει προφανές ότι το Διαδίκτυο που κυριαρχείται από εταιρείες δεν είναι πλέον χώρος πολιτισμού. Αλλά τουλάχιστον υπάρχουν τώρα ενδείξεις ότι ορισμένοι άνθρωποι έχουν χορτάσει από αυτή την τυποποίηση και αρκετά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ότι μια νέα κουλτούρα αναδύεται ξανά εκτός σύνδεσης.
Αυτό ακούγεται ρομαντικό και ταιριάζει με το θέμα του νέου μυθιστορήματος: των μονολόγων των χαρακτήρων, μερικοί από τους οποίους έχουν ταρακουνηθεί από τη ζωή, προηγούνται αποσπάσματα από τους Blake, Wordsworth και Coleridge. Θέλετε να ξαναρομαντικοποιήσετε τον κόσμο;
Πιστεύω ότι βρισκόμαστε σε παρόμοιο μετασχηματισμό με αυτόν που περιέγραψε ο William Blake την εποχή της εκβιομηχάνισης: από τα χωράφια στα εργοστάσια, αυτούς τους «σκοτεινούς σατανικούς μύλους». Σήμερα πρόκειται για τη μετάβαση από τον βιομηχανικό καπιταλισμό σε ένα είδος εννοιολογισμού όπου οι ιδέες μπορούν να αλλάξουν τα πάντα. Υπάρχει κάτι απειλητικό και στις δύο διαδικασίες. Σκέφτηκα ότι μπορεί να ήταν προβληματικό να αντιπαραβάλλουμε τα αρχαία κείμενα με την αφήγηση.
Irvine Welshs Roman «Ερωτευμένοι άντρες». εμφανίζεται στη μετάφραση του Stephan Glietsch και του Markus Naegele του Kunstmann.
