Ο Stéphane Keller είναι αυτός ο συγγραφέας-σεναριογράφος που χαράζει με συνέπεια την πορεία του: μυθιστορήματα, αστυνομικά μυθιστορήματα ή θρίλερ, πάντα πολύ αγκυροβολημένο στην Ιστορία, αυτή με κεφαλαίο «H». Μας επέτρεψε να επανεξετάσουμε (μεταξύ άλλων) τον πόλεμο της Αλγερίας με τηλεπικοινωνιακός δορυφόροςτο πραξικόπημα στη Χιλή το 73 με Νόμισμαακόμη και τη δολοφονία του Κένεντι με Παράλληλο κόκκινο.
Βιβλία που συνδυάζουν μικρές και μεγάλες ιστορίες για να ρίξουν φως σε μια περίοδο κατά την οποία τα κράτη έδειξαν ότι μπορούν να κάνουν τους χειρότερους συμβιβασμούς για να διατηρήσουν την εξουσία τους και την κυριαρχία τους σε άλλους λαούς, έθνη και αποικίες.
Με Και απέναντι από το φωςπάει λίγο πιο πίσω στο χρόνο, στο 1943 την εποχή της κατοχής… και της συνεργασίας, μια περίοδος που είναι σίγουρα πολύ της μόδας φέτος.
ΕΝΑ” […] «Το κοινό περιμένει μόνο αυτό, τη συνεργασία μας.
«Αυτή η λέξη είναι σίγουρα πολύ της μόδας, είναι αλήθεια».
1943 στο κατεχόμενο Παρίσι, μεταξύ των κινηματογραφικών στούντιο της Continental Films και εκείνων του Pathé, rue FrancÅ“ur. Εκείνη την εποχή, το Continental ήταν ένας πολιτιστικός οργανισμός που υπηρετούσε τη ναζιστική εξουσία και συγκεκριμένα την προπαγάνδα του Γκέμπελς, αλλά θα ήταν επίσης το φυτώριο των μελλοντικών γαλλικών κινηματογραφικών στούντιο G σε παραγωγή του Le Corbeau από τον Henri. UGC.
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1943, μια πολύ όμορφη νεαρή βρέθηκε δολοφονημένη κοντά στα κινηματογραφικά στούντιο Boulogne-Billancourt. ΕΝΑ “Η νεαρή γυναίκα σκοτώθηκε το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου με επτά χτυπήματα ξιφολόγχης. Το όνομά της ήταν Βαλεντίν Μπάλαρντ, από το όνομα της ηθοποιού της.”. Και είναι ο νεαρός επιθεωρητής Μπορντιέ, με ασυνήθιστο παρελθόν και επίμονη και άγρια μνησικακία, που τίθεται επικεφαλής της υπόθεσης.
ΕΝΑ” […] Τι έγκλημα ήταν ακριβώς; Αλλά ναι, ξέρετε, αυτό το φτωχό κορίτσι σκοτώθηκε σε αυτήν την ερημιά, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς…
Καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας θα συναντήσουμε διαφορετικές προσωπικότητες από τον καλλιτεχνικό κόσμο, όπως ο διφορούμενος και γαλλόφιλος Alfred Greven που διηύθυνε τα στούντιο υπό τις διαταγές του Joseph Goebbels ή ακόμα και των Robert Le Vigan, Simone Signoret, Céline, Suzy Delair, Jules Berry… δεν θα λείπουν οι celebrities, αλλά αυτή την περίοδο λίγοι είχαν ταλαιπωρηθεί. Τα πορτρέτα του Clouzot και του Berry είναι ιδιαίτερα όξινα, σαν να είναι χαραγμένα με χαρακτικό. Σύντομα όμως η ξιφολόγχη ξαναχτυπά.
ΕΝΑ” […] Δύο κοπέλες που σκοτώθηκαν, σίγουρα από τον ίδιο δολοφόνο, με το ίδιο ίσως όπλο, αυτό θα έκανε αύριο τα πρωτοσέλιδα των ημερήσιων εφημερίδων. Όλος ο Τύπος θα ήταν εκεί κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. Έπρεπε να πας πιο γρήγορα από αυτήν. ΕΧΕΙ”
ΕΝΑ” […] Δύο αστέρια μαθητευόμενοι που σκοτώθηκαν από έναν μανιακό ή έναν ψευτο-αντιστατικό μαχητή, υποτίθεται ότι θα ενθουσιάσει τα πλήθη. ΕΧΕΙ”
Μας αρέσουν οι συμπτώσεις ή τα λογοτεχνικά ατυχήματα και διασταυρώνουμε ξανά την οικογένεια Luchaire, μετά την πρόσφατη ταινία του Xavier Giannoli, μετά το τελευταίο μυθιστόρημα του Romain Slocombe: A Summer of Betrayal (Αύγουστος 2026) και αυτό του Gabriel Katz: The Assassin of Pigalle (Απρίλιος 202). Οι Luchaires σίγουρα δεν έχουν πλέον τον καλό ρόλο (εδώ είναι κυρίως το κορίτσι Corinne μιας και είναι θέμα κινηματογράφου) και σήμερα ενσαρκώνουν τους συνεργάτες της εποχής.
[…] Κορίν Λουτσέρ. Η όμορφη Κορίν, η νεαρή πρεμιέρα του προπολεμικού γαλλικού κινηματογράφου, αλλά πάνω από όλα η κόρη του Ζαν, του μεγάλου αφεντικού του συνεργατικού Τύπου, του προσωπικού φίλου του Ότο Αμπέτζ, πρεσβευτή του Ράιχ.
Το φως δεν φωτίζει όλους
Είναι ένα μυθιστόρημα ατμόσφαιρας, εποχής, το ταραγμένο κλίμα των χρόνων της κατοχής. Ο τόνος φορτίζεται με πικρία με «Ο πόλεμος που διαρκεί, η Κατοχή που διαρκεί, καταλήγει να μην είναι καθόλου αστείος». Ήταν μια εποχή που “Η σούπα ήταν σπάνια και δεν υπήρχε κουτάλι για όλους”. Μια περίοδος που ώθησε τις νεαρές γυναίκες που ήθελαν να λάμψουν λίγο, να πλησιάσουν λίγο πολύ στο φως.
ΕΝΑ” […] Ήταν η θλιβερή πραγματικότητα αυτού του επαγγέλματος, μόνο τα εύκολα κορίτσια τα κατάφεραν. Ο Valentine Ballard ήταν ένας από αυτούς. Δεν πρέπει να την εξιδανικεύσουμε επειδή ήταν νεκρή. ΕΧΕΙ”
Ακόμα κι αν καταλαβαίνουμε ότι ο χρόνος ήταν ελάχιστα ευνοϊκός για χαρά, πρέπει να παραδεχτούμε ότι αυτός ο πικρός, απογοητευμένος, ελαφρώς πικραμένος τόνος καταλήγει να αμβλύνει την ατμόσφαιρα, ειδικά επειδή κανένας από τους χαρακτήρες δεν είναι πραγματικά συμπαθητικός και είναι πολύ δύσκολο να δεθείς με τον έναν ή τον άλλον. Ακόμα και ο μπάτσος Μπορντιέ κρύβει αρκετό σκοτάδι, αυτός που “n’avait de accounts à rendre quà lui-me ême ».
ΕΝΑ” […] Όχι στο επίπεδο, κακός μπάτσος, πολύ ανεξάρτητος, συνεσταλμένος, ο τύπος του τυφλού ερευνητή, χωρίς καμία μέθοδο, χωρίς ένστικτο. Αυτό είναι το πορτρέτο που του έγινε. Αυτό σκέφτηκε το αφεντικό του. Και όλα αυτά ήταν πιθανά. Ο Μπόρντιερ είχε αναλάβει τις ικανότητές του. Εκείνος Η σπίθα που έκανε τον εξαιρετικό αστυνομικό, αυτό που ονειρευόταν να είναι, έλειπε.
Ευτυχώς υπάρχει αυτή η μικρή ανατροπή στο τέλος μιας πλοκής που έχει κρύψει ένα “ δολοφόνος τόσο διαφορετικός από τους άλλους ». Και, κερασάκι στο πομπόν, υπάρχει αυτό το ωραίο κλείσιμο του ματιού με το όνομα της συντρόφου που συχνάζει η Μπορντιέ στην αρχή της ιστορίας: τη λένε Μαρτίν.
Ναι, αλλά Martine πώς;!
Ζευγάρι Bruno Ménétrier
Επικοινωνία: bmr.menetrier@gmail.com
