Οι επιπτώσεις του τουρισμού και της έκρηξης των ακινήτων αφορούν και τη λογοτεχνία. Το ντεμπούτο μυθιστόρημα της Flurina Badel «Nebelfugigen» συνδυάζει την ποίηση με μια διάγνωση των καιρών.
«Παρατήρησα μια κοινωνική αποξένωση». Η Flurina Badel επέστρεψε στο Lower Engadine μετά από δεκαέξι χρόνια αλλού.
Μάικ Γουέντ
Το Romansh καλύπτει μια τόσο μικρή γλωσσική περιοχή που κάθε ρομανικό μυθιστόρημα είναι ένα γεγονός. Το ντεμπούτο της Flurina Badel δεν είναι μόνο σπάνιο, αλλά και ποιητικό και επίκαιρο. Το «Fog-flyers» λέει για το ξεπούλημα ενός χωριού. Σχετικά με το γεγονός ότι παλιά σπίτια Ενγκαντίν πωλούνται ως δεύτερα σπίτια σε πλούσιους από τα πεδινά και τα διαμερίσματα για τους ντόπιους σπανίζουν. Σχετικά με το γεγονός ότι υπάρχουν περισσότεροι τουρίστες στην ανοιξιάτικη παρέλαση του Χαλανταμάρζ παρά παιδιά που κουνάνε καμπάνες. Σχετικά με το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι υποχωρούν στο κουκούλι της δικής τους άποψης για τον κόσμο.
«Για μένα, το «Nebelfugee» είναι ένα σύγχρονο ντοκουμέντο», λέει ο συγγραφέας σε μια συνέντευξη. Η Flurina Badel μεγάλωσε στο Lower Engadine και έφυγε για την εκπαίδευσή της – όπως πολλοί άλλοι. Όταν επέστρεψε στην Guarda δεκαέξι χρόνια αργότερα, η διάθεση στην κοιλάδα είχε αλλάξει. «Παρατήρησα μια κοινωνική αποξένωση που δεν ήξερα από την παιδική μου ηλικία». Άρχισε να γράφει για αυτό, πρώτα στα γερμανικά, επειδή σπούδαζε γλωσσικές τέχνες στη Βιέννη. Αλλά δεν προχώρησε περισσότερο. Βρήκε τον εαυτό της να στρέφεται εσωτερικά στους ανθρώπους που γνώριζε πριν. Και μιλούσαν ρωμαϊκά.
Έτσι η Badel έγραψε το μυθιστόρημά της με τον αρχικό τίτλο «Tschiera» – «Ομίχλη» – στο Vallader, ένα ιδίωμα που μιλούν μόνο περίπου 7.000 άνθρωποι και στο οποίο δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου μυθιστορήματα. «Δεν ήθελα να χρησιμοποιήσω τη γλώσσα του σχολικού βιβλίου, αλλά μάλλον να ανανεώσω το Vallader λογοτεχνικά», λέει για το βιβλίο, το οποίο εκδόθηκε το 2025. Για παράδειγμα, γράφει μερικούς από τους διαλόγους στη γερμανική σύνταξη, όπως λέγεται στην καθημερινή ζωή σήμερα. Και παρόλο που τα γερμανικά είναι λιγότερο μουσικά από τα Romansh, κανείς είναι ευχαριστημένος με την τονική ποιότητα της μετάφρασης της Ruth Gantert και με την στιβαρή καθημερινή κωμωδία, για παράδειγμα όταν ο Luis «σλάλομ» μέσα από τα κομμάτια Lego των παιδιών του ή οι άνθρωποι στο χωριό συγκρούονται.
Το «Nebelfugee» είναι ένα χωριάτικο μυθιστόρημα στο οποίο έχει απήχηση και η πολιτική. Ο Λουίς διευθύνει το μαγαζί του χωριού και, μάλλον πεισματικά, υποστηρίζει τη ζωή του χωριού. «Μου φαίνεται ότι υπάρχει χώρος μόνο για εκατομμυριούχους εδώ», είπε την 1η Αυγούστου. Όμως η διαμαρτυρία του για την πώληση ακινήτων δεν έχει παντού θετική υποδοχή.
Ένα από τα όμορφα σπίτια που πωλούνται αυτή τη στιγμή ανήκε στη μητέρα της Aita, του δεύτερου κύριου χαρακτήρα. Τα αδέρφια της ήθελαν να το ξεφορτωθούν γρήγορα, αλλά είναι πολύ γρήγορο για την Αίτα. Ο θάνατος της μητέρας της και η πώληση του σπιτιού των γονιών της τραβούν το έδαφος κάτω από τα πόδια της. Χάνει τον εαυτό της σε μια ομιχλώδη κατάσταση θλίψης.
Είναι το αίσθημα της απώλειας που τους συνδέει και τους δύο. Ενώ η Aita κρύβεται «σαν πταρμιγκάν», ο Λουίς αντιδρά με θυμό στις αλλαγές στο σπίτι του. Η συγγραφέας οξύνει τις αντιδράσεις των χαρακτήρων της και κάνει συναισθηματικά χειροπιαστά κοινωνικά ζητήματα όπως η ιδιοκτησία σπιτιού και ο φόβος της απώλειας.
Παρά την κριτική για τις τρέχουσες εξελίξεις, η Flurina Badel υπερασπίζεται τον εαυτό της ενάντια στον ρομαντικό χαρακτήρα του πρωτότυπου: «Δεν υπάρχει ουσιαστικά καλύτερος τρόπος πριν», λέει. Ίσως η γυναίκα και τα παιδιά του Λουίς να έχουν δίκιο στο τέλος: Όταν ξεσπάσει η πανδημία, κρεμούν ένα σεντόνι. «Όλα θα πάνε καλά», έγραψαν σε αυτό.
★★★ένα…✩ÂFlurina Badel: Ομίχλης φυγάδες. Μετάφραση Ruth Gantert. Rotpunkt 2026, 220 σελίδες.
