Έδωσα στον μικρό μου λόγο έναν τίτλο: Θαύματα συμβαίνουν! Γιατί ενώ οι άνθρωποι κάνουν περικοπές και εξοικονομούν χρήματα παντού μετά από χρόνια αλόγιστων δαπανών, θαύματα συμβαίνουν στο Κλάγκενφουρτ. Γίνονται και φέτος πράγματα που είχαν ήδη καταργηθεί. Για παράδειγμα, το μάθημα λογοτεχνίας εδώ, το οποίο είναι πραγματική εκπαίδευση στην εργασία για μια ομάδα νέων συγγραφέων. Και ένα πραγματικό θαύμα υγροποίησης έγινε επίσης: το ποσό του κύριου βραβείου αυξήθηκε φέτος από 25.000 σε 30.000 ευρώ.
Τώρα η πόλη του Κλάγκενφουρτ δεν είναι απαραίτητα γνωστή για τα γενναιόδωρα δημοσιονομικά της πλεονάσματα τα τελευταία χρόνια. Ειδικά η ανεξάρτητη πολιτιστική σκηνή της πόλης περνάει δύσκολα εδώ και παλεύει με προϋπολογισμούς που είναι το ένα δωδέκατο της διαδρομής από μήνα σε μήνα. Έτσι, αν ακόμη και το Klagenfurt καταφέρνει τώρα όχι μόνο να αφαιρεί συνεχώς κάτι από την κουλτούρα, αλλά και να προσθέτει κάτι επιπλέον σε αυτό στο όνομα της Ingeborg Bachmann, τότε τέτοια θαύματα θα πρέπει να είναι δυνατά και αλλού.
Αλλά αυτό με φέρνει σε ένα μάλλον θλιβερό μέρος. Φήμες έχουν προκληθεί ιδιαίτερα στη βόρεια γειτονική μας χώρα. Σύμφωνα με αυτούς, η φετινή 50ή διοργάνωση του διαγωνισμού θα είναι και η τελευταία. Σύμφωνα με αναφορές, μερικές ομάδες ταξιδιωτών ήρθαν ακόμη και στη λίμνη Wörthersee απευθείας από τη Γερμανία φέτος για να πουν ότι ήταν εκεί στην τελευταία έκδοση του Βραβείου Bachmann.
Εντάξει, οι Γερμανοί, οι άνθρωποι στην Αυστρία τείνουν να το σκέφτονται σε τέτοιες περιπτώσεις. Έχουν τα δικά τους προβλήματα με τον πολιτισμό τους και τον πολιτιστικό τους εκπρόσωπο. Και αυτή τη στιγμή τα πάντα για αυτήν την «πολιτιστική φωτεινή γη» είναι αρκετά για να σας κάνουν να κλάψετε.
Αυτό επηρεάζει και την ακαδημαϊκή κουλτούρα της χώρας. Οι γερμανικές λογοτεχνικές μελέτες δημιούργησαν πρόσφατα ένα εγχειρίδιο για τη λογοτεχνική κριτική, στο οποίο υπάρχει στην πραγματικότητα ένα κεφάλαιο για τη λογοτεχνική κριτική στην τηλεόραση. Ωστόσο, αυτή η ενότητα καταφέρνει να μην αναφέρει καν τις μέρες της γερμανόφωνης λογοτεχνίας.
Γεια σας, αγαπητοί συνάδελφοι, θα θέλατε να πείτε: Πόσο μακριά έχουν πραγματικά απομακρυνθεί οι ομάδες αριστείας που έχετε δημιουργήσει γύρω σας από τις πραγματικότητες της ζωής; Το βραβείο Bachmann υπάρχει εδώ και πενήντα χρόνια! Είναι ένα από τα πιο σταθερά και σημαντικά πολιτιστικά γεγονότα στη γερμανόφωνη περιοχή.
Ο διαγωνισμός έχει αποδειχθεί βιώσιμος στον λογοτεχνικό κόσμο εδώ και δεκαετίες. Επέζησε ακόμη και από την πανδημία του κορωνοϊού. Αλλά το γεγονός δεν θα μπορούσε παρά να γίνει τόσο παλιό όσο είναι επειδή, ως παρουσίαση λογοτεχνίας και λογοτεχνικής κριτικής στα μέσα ενημέρωσης, μεγαλώνει συνεχώς με την αντίστοιχη σύσταση της λογοτεχνίας. Χρόνο με το χρόνο, αυτές οι πέντε μέρες στο Κλάγκενφουρτ κάνουν πάντα μια δήλωση για την άμεση παρουσία της λογοτεχνίας.
Εγώ ο ίδιος, που είμαι εδώ για τελευταία φορά φέτος, μπορώ πρακτικά να σας το πω από τη δική μου εμπειρία. Το βραβείο Bachmann του 2015, που ήταν το πρώτο μου, δεν έχει σχεδόν τίποτα κοινό με αυτό που συμβαίνει εδώ σήμερα. Αυτό φαίνεται στη φύση των κειμένων που υποβάλλονται, στην εμφάνιση των προσκεκλημένων συγγραφέων, στον ολόκληρο τρόπο με τον οποίο η λογοτεχνία παρουσιάζεται, τι θέλει και πώς μετράει τον εαυτό της. Μπορεί να φανεί στα σχήματα λόγου και στα επιχειρήματα της κριτικής επιτροπής, στις ιδέες και τις ιδέες τους, στην ιδιοτροπία όσων εμπλέκονται μέχρι τις πιο μικρές χειρονομίες και, τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό, αυτή η συγχρονικότητα είναι ιδιαίτερα εμφανής στη σχέση λογοτεχνίας και κριτικής.
Ωστόσο, μέσα από όλες αυτές τις αλλαγές, όλες αυτές τις δεκαετίες, ένα πράγμα έχει παραμείνει το ίδιο. Ένας από τους λόγους που αρέσει στους ανθρώπους να παρακολουθούν το Βραβείο Bachmann είναι επειδή μπορούν να εμπλακούν άμεσα σε κάτι που κατά τα άλλα συνήθως λαμβάνει χώρα μόνο κρυφά. Οι κάμερες που τρέχουν εδώ δείχνουν πρακτικές εφαρμογές της δύναμης της κρίσης και νομιμοποιούν έτσι την αισθητική αξιακή κρίση γιατί δεν το διακηρύσσουν δογματικά ως τελικό προϊόν, αλλά μάλλον το δείχνουν σε όλη την πολυπλοκότητα της δημιουργίας του.
Είναι ακριβώς τέτοια θαύματα που χρειάζονται οι κλιμακούμενες κοινωνίες: δηλαδή, να δείξουν ότι με ερμηνευτικές μεθόδους που προέρχονται από τον 19ο αιώνα και που αποτελούν τον πυρήνα της παραδοσιακής πνευματικής επιστήμης, ακόμη και οι κόσμοι του 21ου αιώνα που φαίνονται τόσο μακριά από αυτήν μπορούν να κατανοηθούν, να ταξινομηθούν και να αξιολογηθούν. Αυτό είναι απίστευτα ανακουφιστικό και έχει πολύ πολιτικό νόημα!
