Οι Millennials ξαναδιηγούνται το migration: Repatriate λογοτεχνία σε άνοδο

Προτάθηκε για σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία

Έφτασε, η λογοτεχνία των μεταναστών. Ενώ οι μεγαλύτεροι ασχολούνταν κυρίως με τα προβλήματα της επανεγκατάστασης, οι νεότεροι άρχισαν να γράφουν

Ειδικά τα έργα των Millennials κατατάσσονται πλέον σε μεγάλους Γερμανούς εκδότες και είναι επίσης υποψήφια για σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία

Μόλις πρόσφατα, η Elli Unruh από τη Στουτγάρδη, η οποία γεννήθηκε στο Καζακστάν το 1987, ήταν στη σύντομη λίστα για το Βραβείο της Έκθεσης Βιβλίου της Λειψίας για το ντεμπούτο μυθιστόρημά της «Fish in the Dark».

Βγες από την κόγχη

Η βιβλιογραφία για παλιννοστούντες υπάρχει από τότε που υπήρχαν παλιννοστούντες. Με άλλα λόγια, για αρκετές εκατοντάδες χρόνια. Στο παρελθόν, τα κείμενα ήταν ως επί το πλείστον σύντομα: ήταν τραγούδια, ποιήματα και ιστορίες – γερμανικά πρακτικά κείμενα για τη διάσπαρτη κοινότητα

Αργότερα, όσοι ήταν γερμανικής καταγωγής έγραψαν επίσης στα ρωσικά, τα ρουμανικά ή τα πολωνικά και έτσι απευθύνονταν και στον αντίστοιχο πλειοψηφικό πληθυσμό. Όταν επέστρεψαν στη Γερμανία, τα γερμανικά έγιναν ξανά η κύρια λογοτεχνική γλώσσα.

Ωστόσο, για πολύ καιρό, οι μετανάστες έγραφαν στους δικούς τους συγγραφικούς κύκλους και δημοσιεύονταν σε εξειδικευμένους εκδότες. Οι εμπειρίες και οι πραγματικότητες της ζωής τους ήταν άγνωστες στους περισσότερους Γερμανούς αναγνώστες. Οι μεγαλύτεροι εκδότες έδειχναν ελάχιστο ενδιαφέρον για τις ιστορίες τους

Berühmte Rumäniendeutsch: Herta MüllerÂ

Αλλά αυτό έχει αλλάξει με τα χρόνια. Μεταξύ των Ρουμάνων-Γερμανών συγγραφέων, η βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας Herta Müller (*1953) είναι φυσικά η πιο ευρέως γνωστή

Αλλά η Iris Wolff (*1977) από το Φράιμπουργκ έχει λάβει επίσης πολλά βραβεία για τα μυθιστορήματά της, τα οποία αφηγούνται τη ζωή των Γερμανών στην Τρανσυλβανία και τη μετακόμισή τους στη Γερμανία

Η Άννυ αναζητά την «καλή ζωή».

Με τη Nadine Schneider προστίθεται μια ακόμα πιο νεανική φωνή. Η οικογένεια του ιθαγενούς της Νυρεμβέργης (*1990) προέρχεται από το ρουμανικό Banat

Στο νέο της μυθιστόρημα, η Anni είναι αυτή που δραπετεύει από την εποχή CeauÅŸescu στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και αναζητά «την καλή ζωή» στη Νυρεμβέργη. Εργάστηκε εκεί στο Quelle-Versand για 35 χρόνια. Ωστόσο, η Άννυ δεν λέει η ίδια την ιστορία της, αλλά η εγγονή της Χριστίνα, που γεννήθηκε στη Γερμανία.

Αυτό το σύγχρονο επίπεδο είναι σημαντικό για τη Nadine Schneider: «Η Christina είναι πολύ κοντά μου όσον αφορά την ηλικία και τη γενιά», λέει στο SWR Kultur. «Είμαι επίσης κοντά στις ερωτήσεις της Χριστίνας σχετικά με την καταγωγή της Anni – και τι σχέση έχει με τη δική της ζωή».

Απλά μην είσαι παράσιτο!

Η Alisha Gamisch, η οποία γεννήθηκε στο Tegernsee το 1990 και προέρχεται από ρωσο-γερμανική οικογένεια, παίρνει ένα σύγχρονο επίπεδο και στο μυθιστόρημά της «Parasiti». Σε αυτό λέει για μια οικογένεια μεταναστών στο Fürstenfeldbruck της Βαυαρίας.

Και εδώ είναι μια γιαγιά της οποίας η ιστορία αφηγείται σε ξεχωριστά κεφάλαια: η τελευταία σύνδεση όσων γεννήθηκαν εδώ με μια μακρινή πατρίδα που συνδέεται με την απέλαση και την καταναγκαστική εργασία.

Όσο για την υπάλληλο της Quelle της Schneider, Anni, η δουλειά είναι επίσης ένα εισιτήριο επιβίωσης για τη γιαγιά του Gamisch, Lydia. Στην ΕΣΣΔ δεν ήταν σκόπιμο να συγκαταλέγονται στους τεμπέληδες «παρασίτι» γιατί αυτό θα μπορούσε να είναι επικίνδυνο

Μεταξύ των πολέμων

Ένα δύσκολο παρελθόν εξακολουθεί να στοιχειώνει σήμερα πολλούς συγγραφείς από οικογένειες μεταναστών. Δεν επιστρέφουν όλοι στον 18ο αιώνα, όπως η Irene Langemann στο χρονικό της «The Memory of the Daughters», το οποίο εκτείνεται αρκετούς αιώνες

Όμως ο 20ός αιώνας, με πολέμους και εκτοπίσεις, συγκίνησε σχεδόν όλους τους νεότερους συγγραφείς: συμπεριλαμβανομένης της Sabrina Janesch (*1985) στο «Sibir» ή του δημοσιογράφου Artur Weigand (*1994) στην δοκιμιακή του ιστορία «The Traitors».

Το βιβλίο του Weigand είναι ιδιαίτερα αγκυροβολημένο στο παρόν, καθώς περιλαμβάνει και σχολιάζει τον πόλεμο της Ουκρανίας

Σχετικά με την άφιξη αθόρυβα και δυνατά

Ως δημοσιογράφος, ο Viktor Funk (*1978), που γεννήθηκε στο Καζακστάν, έκανε επίσης αναφορά στον πόλεμο της Ουκρανίας. Το συγκινητικό του μυθιστόρημα φιλίας «Bienenstich» είναι πάνω απ’ όλα για τον ερχομό ενός μικρού αγοριού σε μια όχι και τόσο εύκολη Γερμανία.

Το εδώ και τώρα της καθημερινής ζωής στη ρωσική Γερμανία είναι επίσης το θέμα της Alina Bronsky («Scherbenpark») και της Elina Penner («Nachtberries»). Ενώ πολλά βιβλία από μετανάστες είναι μάλλον ήσυχα και αντανακλαστικά σε τόνο, αυτοί οι δύο συγγραφείς πραγματικά το αφήνουν να σκιστεί στις ιστορίες τους

Η Alina Bronsky μιλάει για το μπορς και το κέικ με γάλα πουλιού στο νέο της βιβλίο «Food».

Θα θέλατε λίγο περισσότερο;Â

Έτσι μπορείτε να πείτε: Δεν λείπει τίποτα! Όλα είναι εκεί: ιστορίες από το παρελθόν, ιστορίες από το σήμερα. Ιστορική και πολιτική. Μελαγχολικό και αστείο. Θα μπορούσε να είναι λίγο περισσότερο από όλα αυτά.

Η δημοσιογράφος Ira Peter, η οποία γεννήθηκε στο Καζακστάν το 1983, υποστηρίζει επίσης την προβολή στο οξυδερκές βιβλίο της «Αρκετά Γερμανικά;».

Δεν υπάρχει αμφιβολία: η λογοτεχνία των μεταναστών είναι ένα «ουσιώδες» μέρος της πολιτιστικής μνήμης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας», όπως γράφει η Γερμανίδα μελετήτρια Sofie Friederike Mevissen στο περίγραμμα της «Ρωσο-γερμανικής λογοτεχνίας» για την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Παιδεία του Πολίτη (bpb).

Διεύρυνση της γερμανικής ταυτότητας

Υπάρχουν ακόμη ξεχωριστές ομάδες, όπως ο «Λογοτεχνικός Κύκλος των Γερμανών από τη Ρωσία», που προσφέρει επίσης το Βραβείο Λογοτεχνίας Nora Pfeffer. Αυτό είναι καλό και σημαντικό.

Αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι συγγραφείς από οικογένειες μεταναστών δημοσιεύουν σε μεγάλους εμπορικούς εκδότες όπως οι Hanser, S. Fischer και Goldmann. Γιατί εκεί ανήκουν: σε εκδοτικούς οίκους που γίνονται πολύ δημοφιλείς.

Αυτά τα βιβλία μας λένε ότι οι γερμανόφωνοι μπορούν επίσης να έχουν μεταναστευτικό υπόβαθρο. Με αυτόν τον τρόπο εμπλουτίζουν τη γερμανική λογοτεχνία και διευρύνουν την ταυτότητα της χώρας μας