Η Ελλάδα επιταχύνει τις επενδύσεις στον τομέα της υδατοκαλλιέργειας, εγκρίνοντας 105 νέα έργα αξίας 131 εκατομμυρίων ευρώ (151,9 εκατομμύρια δολάρια), ενώ τα εγκαταλειμμένα ιχθυοτροφεία συνεχίζουν να εγείρουν ανησυχίες για την περιβαλλοντική και θαλάσσια ασφάλεια.
Ο Έλληνας υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς δήλωσε την Τετάρτη ότι τα εγκεκριμένα επενδυτικά σχέδια περιλαμβάνουν 87 εκατομμύρια € (100 εκατομμύρια δολάρια) σε δημόσια χρηματοδότηση. Μιλώντας στα εγκαίνια της 14ης συνόδου της Επιστημονικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Υδατοκαλλιέργειας της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο, περιέγραψε το σχέδιο της κυβέρνησης για μια πιο ανταγωνιστική, βιώσιμη και ανθεκτική βιομηχανία υδατοκαλλιέργειας.
Η Ελλάδα στοχεύει στην ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας
Σύμφωνα με τον Σχινά, η κυβέρνηση αύξησε την αρχική κατανομή του προϋπολογισμού από 71 εκατομμύρια € (82 εκατομμύρια δολάρια) σε 78 εκατομμύρια € (90 εκατομμύρια δολάρια) για τη στήριξη όλων των έργων υδατοκαλλιέργειας που έλαβαν θετική αξιολόγηση. Χαρακτήρισε το πακέτο ως μία από τις σημαντικότερες επενδυτικές παρεμβάσεις στον κλάδο τα τελευταία χρόνια.
Η χρηματοδότηση θα βοηθήσει στον εκσυγχρονισμό των παραγωγικών εγκαταστάσεων, στην ενθάρρυνση της καινοτομίας, στη στήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού και στην ενίσχυση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της ελληνικής υδατοκαλλιέργειας. Η κυβέρνηση στοχεύει να επιτύχει μέση ετήσια αύξηση της παραγωγής 5 τοις εκατό μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Ο Σχινάς συνέδεσε επίσης το μέλλον της υδατοκαλλιέργειας με ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, όπως η επισιτιστική ασφάλεια, η κλιματική αλλαγή, η αειφόρος ανάπτυξη και η προστασία των φυσικών πόρων. «Το ερώτημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Μεσόγειος είναι πώς να παράγει περισσότερα και καλύτερα τρόφιμα χωρίς να εξαντλούνται οι φυσικοί πόροι από τους οποίους εξαρτάται η ίδια η παραγωγή», είπε, προσθέτοντας ότι η απάντηση βρίσκεται στη συνεργασία, την επιστημονική έρευνα, την καινοτομία και ένα κοινό ευρωπαϊκό και μεσογειακό όραμα.
Μια σημαντική εξαγωγική βιομηχανία για την Ελλάδα
Η υδατοκαλλιέργεια είναι ήδη ένας από τους σημαντικότερους κλάδους τροφίμων της Ελλάδας με εξαγωγικό προσανατολισμό. Ο Σχινάς είπε ότι η χώρα διαθέτει επί του παρόντος περίπου 285 μονάδες θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας, περισσότερες από 400 μονάδες εκτροφής οστρακοειδών και 24 εκκολαπτήρια.
Οι κυβερνητικές εκτιμήσεις ανεβάζουν την ετήσια παραγωγή σε σχεδόν 141.000 μετρικούς τόνους, ενώ ο κλάδος υποστηρίζει περισσότερες από 10.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας. Περίπου το 80% της ελληνικής παραγωγής υδατοκαλλιέργειας εξάγεται.
«Το ελληνικό ψάρι έχει εξελιχθεί σε πραγματικό πρεσβευτή για τη χώρα μας», είπε ο Σχινάς.
Οι εγκαταλειμμένες ιχθυοκαλλιέργειες εγείρουν ανησυχίες για τη ρύπανση στην Ελλάδα
Η επενδυτική ώθηση έρχεται καθώς η Ελλάδα αντιμετωπίζει επίσης την περιβαλλοντική κληρονομιά εγκαταλελειμμένων τοποθεσιών υδατοκαλλιέργειας, που μερικές φορές περιγράφονται ως «αγροκτήματα-φαντάσματα».
Αυτές οι τοποθεσίες είναι ιχθυοτροφεία που έχουν αφήσει πίσω τους οι χειριστές, συχνά με δίχτυα, κλουβιά και άλλες υποδομές ακόμα στη θάλασσα. Με την πάροδο του χρόνου, τα εγκαταλελειμμένα δίχτυα, τα πλαστικά, τα πλακάκια και η ξυλεία μπορούν να μολύνουν τα κοντινά νερά, να βλάψουν τη θαλάσσια ζωή και να δημιουργήσουν κινδύνους για τη ναυτιλία.
Το θέμα κέρδισε εκ νέου την προσοχή τον Φεβρουάριο του 2026, όταν ένα μεγάλο κύκλωμα ιχθυοκαλλιέργειας εντοπίστηκε να παρασύρεται στο Ιόνιο Πέλαγος πριν καταλήξει κοντά στην Ιθάκη. Η κατασκευή είχε εισέλθει σε μια διαδρομή που χρησιμοποιούνταν από επιβατηγά πλοία, με αποτέλεσμα το Λιμενικό Σώμα να το αναχαιτίσει για λόγους ασφαλείας.
Η θέση Modi αφαιρέθηκε μετά από πίεση
Εγκαταλελειμμένες δομές υδατοκαλλιέργειας που είχαν καταγραφεί στο παρελθόν κοντά στο Μόδι στη δυτική Ελλάδα έχουν αφαιρεθεί από τον φορέα εκμετάλλευσης και φέρεται να στάλθηκαν για ανακύκλωση. Η Healthy Seas είχε εντοπίσει την τοποθεσία χρόνια νωρίτερα μέσω ερευνών που διεξήχθησαν με την Ghost Diving Greece και την ελληνική ΜΚΟ OZON. Οι ομάδες κατέγραψαν τέσσερις δακτυλίους υδατοκαλλιέργειας εκεί και τους θεώρησαν ανενεργούς.
Μετά το περιστατικό drifting-ring κοντά στην Ιθάκη, η Healthy Seas εξέτασε πιθανή σύνδεση με την τοποθεσία Μόδι. Η οργάνωση είπε ότι ο τύπος του δαχτυλιδιού ήταν ασυνήθιστος για την περιοχή, καθιστώντας τον πιθανό σύνδεσμο δύσκολο να αγνοηθεί.
Έπειτα από συνεργασία με τις αρχές, έκθεση στα ΜΜΕ και επίσημη αλληλογραφία με αρμόδιους φορείς, το Λιμενικό Σώμα πραγματοποίησε νέο έλεγχο στο Μόδι. Οι αρχές επιβεβαίωσαν αργότερα ότι οι κατασκευές που είχαν καταγραφεί προηγουμένως εκεί είχαν αφαιρεθεί. Ο χειριστής φέρεται να είπε στο Λιμενικό ότι οι κατασκευές είχαν μεταφερθεί σε εταιρεία ανακύκλωσης.
Ο χειριστής λέγεται ότι αρνήθηκε ότι ο παρασυρόμενος δακτύλιος προήλθε από τις εγκαταστάσεις του. Ωστόσο, ανεξάρτητα από την προέλευση του δακτυλίου, ένας ακόμη εγκαταλελειμμένος χώρος υδατοκαλλιέργειας έχει πλέον καθαριστεί από τα ελληνικά νερά.
Εγκαταλελειμμένες Ιχθυοκαλλιέργειες Πρόκληση Βιώσιμης Υδατοκαλλιέργειας στην Ελλάδα
Για τις περιβαλλοντικές ομάδες, η υπόθεση δείχνει ότι η εγκαταλειμμένη υποδομή υδατοκαλλιέργειας δεν είναι μόνο πρόβλημα θαλάσσιας ρύπανσης. Μπορεί επίσης να αποτελέσει κίνδυνο για την ασφάλεια όταν οι κατασκευές χαλαρώνουν και παρασύρονται σε πολυσύχναστα νερά. Η Βερόνικα Μίκος, διευθύντρια της Healthy Seas, είπε ότι η υπόθεση δείχνει έναν νέο τρόπο αντιμετώπισης εγκαταλελειμμένων υποδομών ιχθυοκαλλιέργειας.
«Εδώ και χρόνια η δουλειά μας επικεντρώνεται κυρίως στη φυσική απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων υποδομών υδατοκαλλιέργειας από τη θάλασσα», είπε ο Μίκος. «Αυτό που κάνει αυτή την υπόθεση σημαντική είναι ότι δείχνει έναν άλλο πιθανό δρόμο: στρατηγική δέσμευση, θεσμική πίεση και συντονισμένη δράση που μπορεί να ενθαρρύνει τους φορείς εκμετάλλευσης να αναλάβουν οι ίδιοι την ευθύνη πριν αυτές οι δομές γίνουν ακόμη πιο σοβαροί περιβαλλοντικοί ή θαλάσσιοι κίνδυνοι».
Η πρόκληση για την Ελλάδα είναι πλέον διπλή: επέκταση μιας εξαγωγικής βιομηχανίας υψηλής αξίας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι παλιές ή ανενεργές εγκαταστάσεις δεν θα παραμείνουν στη θάλασσα πολύ μετά τη διακοπή της παραγωγής.
