Headliner της δεύτερης βραδιάς του Saint Jazz Cap Ferratαυτή την Παρασκευή 7 Αυγούστου στο Saint-Jean Cap Ferrat, Ο André Manoukian θα μας προσφέρει μια ηχητική μπαλάντα μεταξύ Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Αρμενίας, ένα ταξίδι που μιλάει πολλά για τον τραγουδοποιό του οποίου το τελευταίο άλμπουμ, Η Σουλτάνακυκλοφόρησε το περασμένο φθινόπωρο.
Έχετε συνηθίσει να παίζετε σε όμορφες τοποθεσίες στη Μεσόγειο. Υπάρχει κάποιο μέρος που σας άφησε εντύπωση περισσότερο από κάποιο άλλο;
Το πευκόδασος Jazz à Juan… σημαίνει πολλά πράγματα για μένα. Γιατί υπάρχουν θρυλικά άλμπουμ που έχουν ηχογραφηθεί εκεί από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα τζαζ, όπως αυτό του Herbie Hancock, με τη φωνή του André Francis που ανακοινώνει ότι υπάρχει «τώρα ο νεαρός Tony Williams που είναι μόλις 17 ετών». Όταν έπαιξα μπροστά σε αυτά τα θρυλικά πεύκα, είπα στον εαυτό μου: «Αυτή τη φορά, είμαστε εκεί». Νομίζω ότι με έκανε ακόμα πιο χαρούμενο από το να παίξω στο Olympia.
Είστε σε ένα ντουέτο με τον Ινδό κρουστό Mosin Kawa που παίζει tabla, ένα όργανο από τη Βόρεια Ινδία. Πώς γνωριστήκατε και τι σας φέρνει σε αυτό το δίδυμο;
Θα πούμε ότι, ρυθμικά, τα ινδικά κρουστά είναι ότι πιο σοφιστικέ υπάρχουν. Έχουν μια επιστήμη του ρυθμού που είναι εντελώς τρελή. Παίζουν με περίεργους ρυθμούς, πολύ σύνθετους ρυθμούς. Ξεκίνησε σε ηλικία 3 ετών, ανήκει σε μια δυναστεία παικτών tabla. Είναι πολύ, πολύ, πολύ εκφραστικό. Έτσι, απολαμβάνω το Mosin Kawa εδώ και 5 χρόνια. Η μουσική μου είναι εμπνευσμένη από τη Μέση Ανατολή, εμπνευσμένη από την Αρμενία. Παίζοντας μαζί του έσπρωξε την πορεία μου προς την Ανατολή λίγο πιο πέρα. Πήγα μέχρι την Ινδία. Και η Ινδία είναι πραγματικά η μήτρα όλης της μουσικής. Είναι ένας πολιτισμός που χρονολογείται από 6.000 χρόνια πριν από τον Ιησού Χριστό. Από την Ινδία, πήγε στην Περσία. Από την Περσία διέσχισε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Και μετά μας ήρθε μέσω της νότιας Ισπανίας, των τροβαδούρων κ.λπ.
Αυτό σας αρέσει και στη μουσική, σε αυτό το μείγμα ειδών, σε έναν άπειρο χώρο παιχνιδιού;
Υπάρχει και το κλασικό στη μουσική μου. Υπάρχουν γραμμές που έκλεψα από τον Μπετόβεν, άλλες που έκλεψα από τον Σοπέν. Όλα αυτά είναι ένα χωνευτήριο στο οποίο καταλήγουν να ωριμάζουν όλες οι επιρροές σας. Όταν τα καταφέρνουμε, δημιουργούμε ένα αντικείμενο όπου όλες αυτές οι επιρροές είναι εκεί, αναμεμειγμένες. Ταυτόχρονα όμως πρέπει το fusion να είναι επιτυχημένο, για να μην βλέπουμε και τις ραφές πολύ.
Τι θα έλεγε ο 20χρονος André Manoukian για τη μουσική του σημερινού André Manoukian;
Αν μου έλεγε κάποιος στα 20 μου ότι θα έπαιζα τη μουσική της γιαγιάς μου, θα είχα σκάσει στα γέλια! Κι όμως… σκέφτομαι συχνά αυτό το ανέκδοτο, όταν οι άνθρωποι ρωτούσαν τον Μάιλς Ντέιβις στο τέλος της ζωής του: «Μα πότε θα ξαναπαίξεις τζαζ;»il répondait : «Για μένα, το να το ξανακάνω αυτό θα ήταν σαν να κοιμάμαι με τη γιαγιά μου…» Είναι πολύ περίεργο αυτό το βλέμμα προς το παρελθόν που οδηγεί στο μέλλον. Είναι χωνεύοντας αυτό το παρελθόν, ψάχνοντας πολύ μακριά, που δημιουργώ κάτι σύγχρονο. Αν κοιτάξετε την ιστορία της μουσικής, όλοι οι μουσικοί αναζητούν μπαχαρικά… Και τα μπαχαρικά είναι αλλού. Υπάρχει μόνο ένας που εργάζεται για την καθολικότητα, το όνομά του είναι Johann Sebastian Bach. Ο Μότσαρτ παίζει για τη φύση. Ο Μπετόβεν ήταν ο πρώτος που άρχισε να λέει: «Εγώ, πονάω, υποφέρω»αυτό είναι το ρομαντικό κίνημα. Και μετά, τι κάνουν οι άλλοι; Ο Μπραμς πηγαίνει να ψάξει για τους Τσιγγάνους. Οι Ρώσοι θα αντλήσουν από τα λαϊκά τους τραγούδια. Και μετά, τι κάνουν οι Γάλλοι; Ravel, Chabrier, Fauré… Πηγαίνουν να ψάξουν στον Νότο, στην Ισπανία, αυτό κάνει ο Ravel με τον Μπολερό. Ο Fauré ψάχνει στη Βόρεια Αφρική. Ο Chabrier φτιάχνει Ισπανούς. Η Μπιζέ συνθέτει Κάρμεν…
Δηλαδή η μουσική ήταν πάντα φορέας μετάδοσης, μίξης και fusion;
Ο Μπετόβεν ανακάλυψε τα κρουστά ακούγοντας τους Τούρκους. Και έκανε τόσο θόρυβο που τριπλασιάσαμε το μέγεθος των ορχήστρών μας. Χάρη στους Τούρκους έχουμε συμφωνικές ορχήστρες 70 μουσικών… και είναι ένας Αρμένιος που σου το λέει! Είναι πράγματι ένας φορέας, όπως λένε, ειρήνης και ενότητας.
Παίζοντας σε εξωτερικούς χώρους, τι το ιδιαίτερο έχει;
Θα πούμε ότι επιστρέφουμε στον πρωταρχικό ρόλο του μουσικού, που ήταν να παίζει για τα πνεύματα της φύσης. Οι πρώτοι μουσικοί, από τους πρώτους λαούς, ήταν μάγοι. Με τα όργανά τους επικοινωνούσαν με τα στοιχεία. Και εκεί, βρίσκουμε αυτή την ιερή διάσταση. Είναι σαν να παίζεις σε έναν καθεδρικό ναό: ξαφνικά λες στον εαυτό σου «Βαουχ!»γιατί από πάνω σου είναι ο ουρανός.
