Πίεση από τις ψηφιακές τεχνολογίες και την αλλαγή της κουλτούρας της ανάγνωσης
Στα πρόσφατα σεμινάρια και εκδηλώσεις δικτύωσης του εκδοτικού κλάδου στην πόλη Χο Τσι Μινχ, πολλοί ειδικοί, εκδότες, μεταφραστές και εκπρόσωποι διεθνών πολιτιστικών οργανισμών από το Βιετνάμ, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Κίνα αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η μεταφραστική λογοτεχνία και ο εκδοτικός κλάδος στην ψηφιακή εποχή.
Σύμφωνα με την Claudia Kaiser, Αντιπρόεδρο της Έκθεσης Βιβλίου της Φρανκφούρτης, η παγκόσμια εκδοτική βιομηχανία αντιμετωπίζει βαθιές αλλαγές, όχι μόνο στον τεχνολογικό τομέα, αλλά και στην καταναλωτική συμπεριφορά των αναγνωστών, ιδιαίτερα των νέων.
Μία από τις πιο εντυπωσιακές τάσεις αυτή τη στιγμή είναι η μεταβαλλόμενη προσέγγιση για τους νέους αναγνώστες στην Ευρώπη, ειδικά στη Γερμανία. Πολλές σειρές βιβλίων για νέους επενδύουν πολλά στο σχεδιασμό, την εικονογράφηση και τις αναγνωστικές εμπειρίες για να ενθαρρύνουν τους νέους να ξαναδιαβάσουν. Σύμφωνα με την Claudia Kaiser, με την αυξανόμενη σημασία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των πλατφορμών σύντομων βίντεο, η μορφή του βιβλίου έχει γίνει ένας κρίσιμος παράγοντας για την προσέλκυση νέων αναγνωστών.
Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η εικονική πραγματικότητα (VR), η επαυξημένη πραγματικότητα (AR) και η τεχνητή νοημοσύνη (AI) οδηγεί σε πολυάριθμες αλλαγές στον εκδοτικό κλάδο. Η τεχνητή νοημοσύνη εμπλέκεται πλέον σε πολλές φάσεις της διαδικασίας παραγωγής, όπως η συγγραφή περιεχομένου, η μετάφραση βιβλίων, η σύνοψη κειμένων και η αυτοματοποιημένη παραγωγή ομιλίας για ηχητικά βιβλία.
Σύμφωνα με την Claudia Kaiser, εκτός από ευκαιρίες, η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζει επίσης πολλές προκλήσεις που σχετίζονται με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τα πνευματικά δικαιώματα και την ηθική χρήση της τεχνολογίας. «Είναι σημαντικό όχι μόνο να μάθουμε πώς να χρησιμοποιείτε την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και να κατανοούμε πώς να τη χρησιμοποιείτε με υπευθυνότητα», τόνισε ο Κάιζερ, προσθέτοντας ότι η εκπαίδευση της τεχνητής νοημοσύνης για τα παιδιά και τη νεότερη γενιά στο ψηφιακό περιβάλλον πρέπει να ξεκινήσει νωρίς.
Ο Δρ Nguyen Manh Hung, Διευθύνων Σύμβουλος της Thaihabooks, πιστεύει ότι τα ηχητικά βιβλία και τα προφορικά βιβλία γίνονται μια ισχυρή τάση στην παγκόσμια εκδοτική βιομηχανία. Ωστόσο, η τρέχουσα πρόκληση είναι να εδραιωθεί η προθυμία πληρωμής για περιεχόμενο υψηλής ποιότητας, καθώς οι χρήστες έχουν συνηθίσει να έχουν δωρεάν πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Σύμφωνα με τον Δρ Nguyen Manh Hung, αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα τεχνολογίας, αλλά σχετίζεται επίσης με την ευαισθητοποίηση των πνευματικών δικαιωμάτων και την αξία της γνώσης στην ψηφιακή εποχή.
Εκτός από τους τεχνολογικούς παράγοντες, πολλοί ειδικοί υποθέτουν ότι οι «πράσινες εκδόσεις» θα είναι μια σημαντική τάση στη βιομηχανία του βιβλίου στο μέλλον. Από το έντυπο υλικό και τις διαδικασίες παραγωγής έως τις στρατηγικές διανομής, ο εκδοτικός κλάδος αντιμετωπίζει την ανάγκη να μεταμορφωθεί προς τη βιωσιμότητα και τη φιλικότητα προς το περιβάλλον.
Επιπλέον, ο συνδυασμός βιβλίων και ταινιών θεωρείται μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση. Σύμφωνα με ειδικούς, στο μέλλον, τα βιβλία και οι ταινίες δεν θα είναι πλέον δύο ξεχωριστοί τομείς, αλλά θα αλληλοσυμπληρώνονται για να διευρύνουν την εμβέλεια του περιεχομένου, ενώ θα δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες για να φέρουν τη βιετναμέζικη λογοτεχνία σε νεότερο κοινό.
Ο ψηφιακός κόσμος δεν επηρεάζει μόνο τις παραδοσιακές εκδόσεις, αλλά αναγκάζει επίσης τη βιομηχανία του βιβλίου να επανεξετάσει την προσέγγισή της προς τους νέους αναγνώστες. Στο πρώτο γαλλόφωνο φεστιβάλ κόμικ στην πόλη Χο Τσι Μιν, ο Γενικός Πρόξενος της Γαλλίας στην πόλη Χο Τσι Μιν, κ. Etienne Ranaivoson, είπε ότι οι νέοι σήμερα συνηθίζουν όλο και περισσότερο να καταναλώνουν περιεχόμενο γρήγορα, οπτικά ελκυστικό και πλούσιο σε ψηφιακές πλατφόρμες. Αυτό αναγκάζει τον εκδοτικό κλάδο να αναπτύξει νέες μορφές αφήγησης που συνδυάζουν τη λογοτεχνία, την τέχνη και την τεχνολογία προκειμένου να διατηρήσουν τους αναγνώστες.
Σύμφωνα με τον Etienne Ranaivoson, τα κόμικς δεν είναι πλέον απλώς ένα λογοτεχνικό είδος, αλλά εξελίσσονται όλο και περισσότερο σε μια σημαντική δημιουργική βιομηχανία στην ψηφιακή εποχή. «Είμαστε εδώ όχι μόνο για να γιορτάσουμε ένα λογοτεχνικό είδος, αλλά και για να προωθήσουμε μια δημιουργική βιομηχανία με μεγάλες δυνατότητες», είπε ο Ranaivoson. Ως εκ τούτου, η Γαλλία και το Βέλγιο υποστηρίζουν διάφορα προγράμματα κατάρτισης, ανταλλαγών και συνεργασίας στον εκδοτικό τομέα, προκειμένου να διευκολυνθεί η είσοδος νέων ταλέντων στον νέο κόσμο των εκδόσεων.
Το πρόβλημα των πνευματικών δικαιωμάτων και του ανθρώπινου δυναμικού στη λογοτεχνική μετάφραση.
Σύμφωνα με την κ. Trinh Bich Ngan, πρόεδρο της Ένωσης Συγγραφέων της Πόλης Χο Τσι Μιν, μόνο περίπου 150 βιετναμέζικα λογοτεχνικά έργα έχουν μεταφραστεί και δημοσιευτεί στην Κίνα τα τελευταία σχεδόν 60 χρόνια, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων αντιπροσωπευτικών έργων όπως τα *Truyen Kieu*, *So Do* και *Chi Pheo*.
Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά τα βιβλία δεν είναι πλέον ευρέως διαθέσιμα στην κινεζική αγορά βιβλίων. Η κ. Ngan πιστεύει ότι το μεγαλύτερο κενό βρίσκεται επί του παρόντος στην έλλειψη επαγγελματιών λογοτεχνικών μεταφραστών. Ωστόσο, το Βιετνάμ δεν έχει κάνει ακόμη συστηματικές επενδύσεις στον τομέα της λογοτεχνικής μετάφρασης, από την εκπαίδευση επαγγελματιών έως τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανάπτυξης.
“Ενώ πολλές χώρες έχουν εκπαιδεύσει επαγγελματίες λογοτεχνικούς μεταφραστές πριν από δεκαετίες, το Βιετνάμ εξακολουθεί να στερείται ανθρώπινου δυναμικού και μακροπρόθεσμης κατεύθυνσης ανάπτυξης για αυτόν τον τομέα”, σημείωσε η κ. Trinh Bich Ngan.
Από την οπτική γωνία ενός εκδότη και μεταφραστή, ο Nguyen Le Chi, διευθυντής της Chi Culture Joint Stock Company (Chibooks), πιστεύει ότι η διανομή βιετναμέζικων βιβλίων στο εξωτερικό δεν είναι μόνο μια εμπορική δραστηριότητα που σχετίζεται με τα πνευματικά δικαιώματα, αλλά και ένα ταξίδι για τη μεταφορά της βιετναμέζικης κουλτούρας, τρόπου ζωής και ταυτότητας στους διεθνείς αναγνώστες.
Σύμφωνα με την κ. Λε Τσι, η μεγαλύτερη πρόκληση στη λογοτεχνική μετάφραση δεν είναι μόνο η ίδια η μετάφραση, αλλά και η μετάδοση του πολιτισμικού πνεύματος και του βάθους του έργου. “Το πιο δύσκολο πράγμα είναι να μεταφέρεις την πολιτιστική ουσία και το βαθύτερο νόημα των λέξεων. Πρέπει να συμβουλευτούμε βιετναμέζους ειδικούς για να διασφαλίσουμε ότι η μετάφραση αντικατοπτρίζει πλήρως το λογοτεχνικό περιεχόμενο», εξήγησε η κ. Λε Τσι.
Σχετικά με αυτό το θέμα, ο κ. Ha Khai Tuan, αναπληρωτής επικεφαλής του τμήματος πνευματικών δικαιωμάτων του Guangxi Science and Technology Publishing House (Κίνα), δήλωσε ότι εκτός από την ποιότητα της μετάφρασης, η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων στον ψηφιακό τομέα είναι μια μεγάλη πρόκληση για τον εκδοτικό κλάδο. Σύμφωνα με τον κ. Ha Khai Tuan, η καταπολέμηση της παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο από τις ρυθμιστικές αρχές, αλλά απαιτεί τη συνεργασία πολλών παραγόντων – από εκδότες και χειριστές πλατφόρμας μέχρι τη συνείδηση των ίδιων των αναγνωστών.
Εν τω μεταξύ, η κ. Nguyen Le Chi είπε ότι η παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων παραμένει ευρέως διαδεδομένη στο Βιετνάμ, ενώ πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν πλήρως ότι η λήψη πειρατικών βιβλίων ή η κοινή χρήση μη εξουσιοδοτημένων έργων στο διαδίκτυο αποτελεί επίσης παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με την κ. Τσι, η έκδοση ενός βιβλίου απαιτεί σημαντική επένδυση χρόνου, κόπου και εξόδων. Εάν οι παραβιάσεις πνευματικών δικαιωμάτων συνεχιστούν, δεν επηρεάζονται μόνο οι εκδότες, αλλά και οι ίδιοι οι συγγραφείς μπορεί επίσης να χάσουν το κίνητρό τους να γράψουν. â€œΗ ζημιά είναι μακροπρόθεσμη. Όταν οι εκδότες δεν θέλουν πλέον να παράγουν βιβλία και οι συγγραφείς αποθαρρύνονται και δεν θέλουν να γράφουν πια, η δημιουργικότητα μαραίνεται, είπε η κ. Nguyen Le Chi.
Οι αναφορές για την τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά πνευματικά δικαιώματα και τη διεθνή ανταλλαγή πνευματικών δικαιωμάτων δείχνουν ξεκάθαρα ότι η μεταφρασμένη λογοτεχνία αντιμετωπίζει βαθιές αλλαγές στην ψηφιακή εποχή. Δεδομένου ότι το περιεχόμενο μπορεί να μεταφραστεί και να διανεμηθεί με ένα μόνο κλικ, οι μεταφραστές, οι εκδότες και οι εκδότες γίνονται όλο και πιο σημαντικοί για τη διατήρηση του πολιτιστικού βάθους των έργων. Η πρόκληση για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία σήμερα δεν είναι πλέον μόνο η ίδια η μετάφραση, αλλά μάλλον η διασφάλιση ότι τα βιετναμέζικα έργα προσεγγίζουν ένα ευρύτερο κοινό διατηρώντας παράλληλα τη μοναδική πολιτιστική τους ταυτότητα.
