ΑΘΗΝΑ «Μια τάξη μπορεί να γίνει αίθουσα δημοσιογραφίας για λίγο» όπως και η αίθουσα σύνταξης είναι πολύ σχολείο. Οι μαθητές μπορούν να προτείνουν θέματα, να γράψουν ιστορίες, να κάνουν συνεντεύξεις, να συζητήσουν ιδέες, να συνεργαστούν και, στο τέλος, να δουν τη δουλειά τους τυπωμένη σε μια πραγματική εφημερίδα.
Αυτό ακριβώς συνέβη στο 9ο Δημοτικό Σχολείο του δήμου Βύρωνα, κοντά στην Αθήνα, όπου μαθητές της Στ΄ τάξης, υπό τον συντονισμό του δασκάλου Ηλία Γρηγοριάδη, που διετέλεσε αρχισυντάκτης, δημιούργησαν τη δική τους μαθητική εφημερίδα με τον εύστοχο τίτλο «Οι Φανταστικοί ΣΤ’ Δημοτικοί του Νο. 9».
Η προσπάθειά τους δεν έμεινε εντός των σχολικών τειχών. Η εφημερίδα κατέκτησε τη δεύτερη θέση στον Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Εφημερίδων που διοργάνωσε η Ένωση Δημοσιογράφων Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, δίνοντας στα παιδιά μια εμπειρία που, όπως λένε τα ίδια, δύσκολα θα ξεχάσουν.
Για τον Γρηγοριάδη, όμως, μια φοιτητική εφημερίδα δεν είναι κάτι καινούργιο. Κατά τη διάρκεια της 30χρονης σταδιοδρομίας του στην εκπαίδευση, έχει αναλάβει παρόμοια έργα με τους μαθητές του σε πολλές περιπτώσεις.
Όπως εξηγεί στον Εθνικό Κήρυκα, συχνά φέρνει στην τάξη παλιά τεύχη εφημερίδων που είχαν δημιουργήσει πρώην μαθητές του. Η αντίδραση των παιδιών είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Κύριε, κύριε, μπορούμε να φτιάξουμε κι εμείς ένα;» Έτσι γεννήθηκε το The Fantastic Sixth Graders of No. 9.
Χρέη αρχισυντάκτη έχει αναλάβει ο δάσκαλος Ηλίας Γρηγοριάδης.
Τα παιδιά στην καρδιά της εφημερίδας
Η εφημερίδα δεν δημιουργείται από τον δάσκαλο για τους μαθητές, αλλά από τους ίδιους τους μαθητές. Μεγάλο μέρος του περιεχομένου προτείνεται από τα παιδιά. Υπάρχουν επίσης αφιερώματα σε επετείους και αξιόλογες φιγούρες, αναφορές για επισκέψεις και εκδηλώσεις στην τάξη, κοινωνικά θέματα, λογοτεχνία, παιχνίδια, κόμικς και συνεντεύξεις. Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και εργάζονται ομαδικά.
«Υπάρχει ένα κλίμα συνεργασίας στο οποίο το αποτέλεσμα εξαρτάται από την προσπάθεια του καθενός, όχι από ένα άτομο», σημειώνει ο Γρηγοριάδης. Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο όφελος από ένα τέτοιο εγχείρημα.
Όπως εξηγεί, η αξία μιας μαθητικής εφημερίδας δεν περιορίζεται στη βελτίωση των δεξιοτήτων γραφής ή ανάγνωσης. Τα παιδιά μαθαίνουν να συνεργάζονται, να λειτουργούν ως ομάδα, να επιμένουν όταν προκύπτουν δυσκολίες και να προσπαθούν κάθε φορά για ένα καλύτερο αποτέλεσμα.
Η αγωνία τους κορυφώθηκε όταν η εφημερίδα μπήκε στον πανελλήνιο διαγωνισμό της ΕΣΗΕΑ. Η ανταμοιβή ήρθε με την κατάκτηση της δεύτερης θέσης.
Το εξώφυλλο της εφημερίδας που δημιούργησαν οι μαθητές της ΣΤ τάξης του 9ου Δημοτικού Σχολείου Βύρωνα.
Συνέντευξη με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Ανάμεσα στις εμπειρίες που ξεχώρισαν για τα παιδιά ήταν μια ειδική δημοσιογραφική εργασία: μια συνέντευξη με τον Πρόεδρο της Ελλάδας Κωνσταντίνο Τασούλα.
Σύμφωνα με τη δασκάλα τους, ήταν η πρώτη συνέντευξη που είχε δώσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σε παιδιά δημοτικού. «Πρώτα στη χώρα λοιπόν!» λέει χαρακτηριστικά ο Γρηγοριάδης.
Για τον ίδιο, τα θέματα που επιλέγουν οι μαθητές συνδέονται άμεσα με τα θέματα που τους απασχολούν στην καθημερινότητά τους. Τα παιδιά έχουν την ανάγκη να αναζητήσουν το άγνωστο, να πειραματιστούν, να δημιουργήσουν – και να ανοίξουν νέα μονοπάτια μέσα από τη φαντασία και τις ικανότητές τους.
Ένα από τα θέματα που απασχόλησαν ιδιαίτερα την τάξη ήταν η τεχνητή νοημοσύνη.
Οι μαθητές συζήτησαν τόσο τις ευκαιρίες όσο και τους κινδύνους της νέας τεχνολογίας, επιδιώκοντας να καταγράψουν διαφορετικές απόψεις και να κατανοήσουν τη σημασία της υπεύθυνης χρήσης της.
Για τον Γρηγοριάδη, αυτή η διαδικασία καταδεικνύει ακριβώς γιατί μια μαθητική εφημερίδα συνεχίζει να έχει αξία ακόμη και στην εποχή των κινητών τηλεφώνων και των social media: μπορεί να χρησιμεύσει ως εργαλείο για την ανάπτυξη κριτικής σκέψης και υπεύθυνης κατανάλωσης ειδήσεων.
Η Μαρία Μπακαράκου είναι μια από τις νεαρές συντάκτριες του The FanTaSTic Kids of the 9th.
«Δεν περίμενα ότι θα κερδίσαμε ένα βραβείο»
Την εμπειρία της στο TNH μοιράστηκε και η Μαρία Μπακαράκου, μια από τις νεαρές ρεπόρτερ της εφημερίδας.
«Όταν η δασκάλα μας μάς είπε ότι επρόκειτο να φτιάξουμε μια εφημερίδα, δεν περίμενα ότι θα συμμετέχουμε σε έναν διαγωνισμό και θα κερδίσουμε ένα βραβείο», λέει.
Καθώς όμως το έργο προχωρούσε, η αρχική της έκπληξη μετατράπηκε σε ενθουσιασμό.
Η Μαρία περίμενε με ανυπομονησία κάθε νέα δραστηριότητα στην τάξη και, κυρίως, τη στιγμή που θα έβλεπε το τελειωμένο τεύχος της εφημερίδας.
“Μου άρεσε που κάναμε κάτι διαφορετικό από το συνηθισμένο μάθημα, που γράφαμε ερωτήσεις και μικρά κομμάτια. Όλη η διαδικασία θα μείνει μαζί μου για πάντα», λέει.
Η εμπειρία την έκανε να σκεφτεί, τουλάχιστον για λίγο, να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία. Στο τέλος, όμως, με την αφοπλιστική ειλικρίνεια ενός παιδιού, είπε ότι μάλλον δεν θα το επιλέξει. Ο λόγος της, όμως, είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον. «Ως δημοσιογράφος, θα ήθελα να ασχοληθώ με σοβαρά ζητήματα και δεν ξέρω πόσο εύκολο είναι να γίνει αυτό στις μέρες μας», λέει.
Η αγάπη της για τη συγγραφή, ωστόσο, φαίνεται πιθανό να παραμείνει. «Επειδή μου αρέσει να γράφω, σίγουρα θα ήθελα να κάνω κάτι άλλο σχετικό με αυτό στο μέλλον.»
Για τον Γρηγοριάδη, το αποκορύφωμα του έργου ήταν η απονομή των βραβείων στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας έξω από την Αθήνα. Ήταν η στιγμή που η πρόεδρος του διαγωνισμού κάλεσε την ομάδα στο βάθρο, οι μαθητές παρουσίασαν την εφημερίδα τους και οι γονείς τους φωτογράφισαν μέσα στο χειροκρότημα των άλλων σχολείων.
Γι’ αυτό η συμβουλή του προς τους άλλους παιδαγωγούς είναι απλή: Κάντε το βήμα. Δοκιμάστε να δημιουργήσετε μια εφημερίδα με τους μαθητές σας και ξεκινήστε ένα ταξίδι που, όπως λέει, «θα αφήνει πάντα ανεξίτηλα σημάδια όσο περνούν τα χρόνια».
Γιατί τελικά οι Fantastic Sixth Graders του Νο. 9 δεν έμαθαν απλά να φτιάχνουν εφημερίδα. Έμαθαν τι σημαίνει να ψάχνεις, να κάνεις ερωτήσεις, να ακούς άλλους, να συνεργάζεσαι – και κυρίως να βλέπουν τις δικές τους φωνές να βρίσκουν θέση σε μια σελίδα.
